Home    |    Daily Lakbima    |    Sunday Lakbima    |   Rajina |    Archive    |    Advertise With Us    |     Careers Email - lakbimaonline@gmail.com youtube

lakbima.lk
                                                                                        එසැනින් පුවත් | ගොසිප් | විශේෂ පුවත් | සුන්දර ලක්බිම | ව්‍යාපාරික පුවත්   

කතරගම දෙවො‍ලේ තේවාව බෙදා ගන්නට නොහැකිව බස්නායක නිලමේවරයා සහ ප්‍රධාන කපු මහතා අතර ඇති වූ ආරවුල බුද්ධශාසන හා වනජීවී අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරාගේ මැදිහත්වීමෙන් පසුගියදා නිරාකරණයට පත්විය.  ගැටලුව මතු වී තිබුණේ පැරණි කපු මහත්වරුන්ට දේවාලයේ තේවා කටයුතු මාස පහක් වෙන් කළ පසු ඉතිරිවන මාස හතේ තේවා කටයුතු පිළිබඳවය. එම මාස හතෙන් පහක් නවක කපු මහත්වරුන්ට බෙදා දුන් අතර ඉතිරි මාස දෙකද කපු මහත්වරුන් සියලු දෙනා වෙත සමසේ බෙදී යන්නට කටයුතු සැලසීමට බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා හා අමාත්‍යවරයා කටයුතු කර තිබේ. ඊට අමතරව එක් මාසයක් දේවාලයේ  තේවාව සිදු කරන කපු මහතෙකු දේවාල අරමුදලට මසකට ලක්ෂ 20ක් ලබාදීමටද එකඟතාව පළ කර තිබේ. බස්නායක නිලමේ ඩී.පී. කුමාරගේද වසරකට ලක්ෂ 500ක් එනම් කෝටි පහක මුදලක් දේවාලයේ අරමුදලට බැර කිරීමටද එකඟතාව පළකර තිබේ. 
බැතිමතුන්ගේ පුද පඬුරුද විවිධ පූජා ද්‍රව්‍යද රන් රිදී අබරණ ආදියද දිනපතා කතරගම දෙවියන් උදෙසා දේවාලයට පූජා කරනු ලැබෙයි. දෙවියන්ගේ නාමයෙන් පුදනු ලබන මේ සියලු ධන සම්භාරයන් අයිති වන්නේ කපු මහත්වරුන්ටය. සැබැවින්ම කතරගම දෙවොල සල්ලි උල්පතකි. බස්නායක නිලමේවරයා හා දේවාලයේ කපු මහත්වරුන් අතර ගැටුම ඇතිවන්නේද මෙකී ධනස්කන්ධය බෙදා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදීය. 
මහජනතාවගේ අති විශාල භක්තිය මත දෙවියන් උදෙසා පූජා කරනු ලබන දේ මහා ගංගාවකට උපමා කළහොත් දේවාලයේ අරමුදලට බැර කිරීමට ‍පොරොන්දු වී ඇත්තේ ඉන් දිය දෝතක් පමණක් බව අපට සිතෙන්නේ මිලියන ගණනින් අරමුදලට දෙන්නට දෙපාර්ශ්වයම එකඟවූ බැවිනි. ඒ අනුව බැලුවහොත් කතරගම  දේවාලයේ ආදායමේ තරම අපට හිතා ගන්නටත් බැරි තරම්ය. 
දේවාලයේ තේවාව වැඩි මාස ගණනක් කපු මහතෙකුට ලබාදීමෙන් පසු එම කාලයේ ආදායමෙන් කොටසක් බස්නායක නිලමේවරයාගේ අරමුදලට ලබා ගැනීම කාලයක පටන් සිදුවී ඇත්තේය. මෙසේ වැඩි මාස ගණනක් එක් අයකුට ලබාදීමෙන් බස්නායක නිලමේවරයාට ලබාගත හැකි මුදල් සම්භාරයේ තරම නිසා පසුගිය වසර 30ක කාලයේ පටන් බස්නායක නිලමේ තනතුර උදෙසා විශාල තරගයක් හටගෙන තිබුණේය. බස්නායක නිලමේ සටනේදී ඡන්දය ලබාදෙන්නන් වෙනුවෙන් කෝටි ගණනින් මුදල් වියදම් කිරීමටද නිලමේ අපේක්ෂකයෝ පසුබට නොවන්නේ එබැවිනි.
දුටුගැමුණු රජු ඉදිකළ බව කියන කතරගම දෙවො‍ලේ මුල්ම බස්නායක නිලමේ රජුගේ මාමා කෙනෙකු බව කියැවේ. 
පරපුරෙන් පරපුරට පැවැත ආ බස්නායක නිලමේ තනතුර ඉංග්‍රීසි පාලනයත් සමගම  මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ කොට්ඨාස එකොළහේ ප්‍රාදේශීය ‍ලේකම් වරුන්, හා කතරගම කිරි වෙහෙර අභිනවාරාමය, වැඩසිටි කන්ද විහාරය, සෙල්ලකතරගම මහසෙන් විහාරය යන විහාරස්ථානවල විහාරාධිපතිවරුන්, කොටබෝව දේවාලයේ නිලමේ, කතරගම දේවාලයේ වැඩබලන බස්නායක නිලමේ ඇතුළු ඡන්ද 17ක් මගින් තෝරා ගනු ලැබේ. දේවාලයේ පෙරහර සංවිධානය කිරීම, දේවාලයේ අලි ඇතුන් නඩත්තුව, දේවාලයේ ඉඩකඩම්වල ආදායම් එකතු කිරීම, දේවාලයේ පඬුරු පෙට්ටිවල ආදායම් බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවට ලබාදීම යනාදී රාජකාරීන් බස්නායක නිලමේවරයාට පැවැරේ. කෙසේ වුවද මෙහිදී එකතුවන අති විශාල ධනස්කන්ධය නිසා බස්නායක නිලමේවරයා හා කපු මහත්වරුන් අතර කලක පටන් ගැටුම් ඇතිව තිබේ. 
මේ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා මින් ඉදිරියට බස්නායක නිලමේ තනතුරට තෝරා ගන්නන් පිළිබඳ පුළුල් පරීක්ෂණ සිදු කර සුදුසුකම් බැලීමට මොණරාගල දිසාපතිවරයා ප්‍රමුඛ විශේෂ කමිටුවක් පත් කිරීමටත් ආධාර මුදල් ඇතුළු ආදායම් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කර සුදුසු අයුරින් කළමනාකරණය කිරීමට බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්වරයා ප්‍රමුඛ 
අධීක්ෂණ මණ්ඩලයක් පත් කිරීමටත් පියවර ගත් බවද සඳහන් වේ. කෙසේ නමුත් කතරගම දේවාලයේ ආදායම් පිළිබඳව විමසීමට බස්නායක නිලමේවරයා, ප්‍රධාන කපු මහතා සහ අනෙකුත් පාර්ශ්ව වෙත අප ඇමතුම් යොමු කළද ඒ කිසිවෙකු ඊට යහපත් ප්‍රතිචාරයක් දැක්වුයේ නැත.
 
 මිහිරාන් කරුණාරත්න

අද සම්භාවනීයත්වයට පත්ව සිටින සංඝපීතෘෘන් වහන්සේලා කුඩා අවධියේ සිට දුෂ්කරතා විඳගෙන පැමිණි ගමන් මග හෙළිකරන ගුරු පාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය තරුණ භික්ෂු පරපුරට හස්තසාර වස්තුවක් බඳු යැයි කොළඹ මාළිගාකන්දේ විදේ‍යා්දය පරිවේනාධිපති රාජකීය පණ්ඩිත බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ පැවැසූහ. 
ලක්බිම පුවත්පතේ ප්‍රධාන උප කර්තෘ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා විසින් ප්‍රකට යතිවරුන්ගේ අප්‍රකට කතා ඇසුරින් රචනා කළ ගුරු පාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය මරදාන සාහිත ‍පොත් පියසේදී එළි දැක්වීමේ අවස්ථාවේදී බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ එසේ පැවැසූහ. 
කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහනාහිමි, නාපාන පේමසිරි මහනාහිමි, ඉත්තෑපාන ධම්මාලංකාර මහනාහිමි, දිඹුල්කුඹුරේ විමලධම්ම අනුනාහිමි, වේඬරුවේ උපාලි අනුනාහිමි, වැලිමිටියාවේ කුසලධම්ම නාහිමි, බෙල්ලන්විල විමලරතන අනුනාහිමි, දිවියාගහ යසස්සි නාහිමි, වල්‍පොළ පියනන්ද නාහිමි, මුරුංගාගස්යායේ ඤාණිස්සර නාහිමි, පල්‍ලේගම හේමරතන නාහිමි, මිල්ලානේ සිරියාලංකාර නාහිමි, කොට‍පොළ අමරකිත්ති හිමි, අගලකඩ සිරිසුමන හිමි යන ස්වාමීන් වහන්සේලා සිය පූජනීය ජීවිතය ගොඩනගාගත් දුෂ්කර මාවත පිළිබඳව මෙම කෘතියෙන් හෙළිදරව් වේ. 
ග්‍රන්ථයේ මුල්පිටපත ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා හා ග්‍රන්ථයේ ප්‍රකාශක සාහිත ‍පොත් පියස නිර්මාතෘ චාමික මුණසිංහ මහතා විසින් විදේ‍යා්දය පරිවේනාධිපති නාහිමි ඇතුළු සඟරුවනට පූජා කළහ. 
මෙහිදී කෙටි අනුශාසනාවක් කළ විදේ‍යා්දය පරිවේණාධිපති බලංගොඩ සෝභිත නාහිමියෝ ගුරුපාරෙන් බෝ මළුවට කෘතිය ඉතා සිත්ගන්නා සුලු ආකාරයෙන් ලියා තිබෙනවා. මනසට කිසිදු අපහසුවකින් තොරව කිහිපවරක්ම කියවීමට කැමැත්ත ඇතිවන ආකාරයට කෘතිය සම්පාදනය කරලා තිබෙනවා.
අද ඉතාම පූජනීයත්වයට පත්ව සිටින අපගේ ගරුතර නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ ජීවිත ගමන් මග හරිම දුෂ්කරයි.
ඇතැම් විට අධ්‍යාපනය ලැබිමට පවා පහසුකම් නොමැතිව වගේම ඉන්න හිටින්නට තැන් පවා නැතිව උන්වහන්සේලා තම ජීවිත ජයගෙන තිබුණා. යළි ගිහි ගෙදරට යාමට පවා පෙළඹෙන ප්‍රශ්න ආවත් ඒ සියල්ල විඳගෙන හැඟීම්වලට නොව බුද්ධියට මුල්තැන දීමෙන් අද ඒ පූජනීය ජීවිත අපට ආදර්ශයක් සපයා තිබෙනවා. සිය ‍ලේඛන කලා දිවිය ඔස්සේ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා සිදුකරන ශාසනික මෙහෙවර අප නිරන්තරයෙන්ම අගයනවා. ඔහුට දෙස් විදෙස් සම්භාවනීය මහ සංඝරත්නයේ ප්‍රසාදය හිමිවී තිබෙනවා. මෙම නව ග්‍රන්ථය වත්මන් සහ අනාගත භික්ෂු පරපුරට ආදර්ශයක් බව විශේෂයෙන් කිව හැකියි.” 
 
කොළඹ මහානාම විදුහ‍ලේ ආචාර්ය සියඹලාගොඩ ධම්මින්ද හිමි -  “සංඝ පීතෘෘන්වහන්සේලාගේ ගමන් මග අපගේ ජීවිතවලට පූර්වාදර්ශයක්. අප සැම විටම ආදර්ශයට ගන්නේ මේ උත්තරීතර ජීවිතයි. අද විවිධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන තරුණ භික්ෂුන් වහන්සේලා ඒ ප්‍රශ්න තුළ අතරමං වෙනවා. නමුත් අපගේ සංඝ පීතෘෘන් වහන්සේලා තමන්වහන්සේලාට ආ ගැටලු ක්‍රමානුකූලව විසඳාගෙන දුෂ්කර මාවතක් ඔස්සේ පැමිණි ආකාරය මේ ග්‍රන්ථය ඔස්සේ හෙළිදරව් කර තිබෙනවා. කවදත් මහ සඟරුවනට හිතෛෂීව කටයුතු කරන ධර්ම ශ්‍රී මහතා අපේ රටේ සම්භාවනීය මහ සංඝ සභා කිහිපයකින්ම ගෞරව සම්මාන ලැබූ අයෙක් බව සිහිපත් කළ යුතුයි.” 
 
ග්‍රන්ථයේ කර්තෘ ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන මහතා - “අතීතයේ සිටම සඟරුවන පිළිබඳව විවිධ චරිත කතා ලියැවී තිබෙනවා. ඒත් ඒ සම්ප්‍රදායානුකූල චරිත කතාවලින් ඔබ්බට ගොස් මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කිරීමට මට හැකිවුණා. විශේෂයෙන් අපගේ මහ සඟරුවන සමග මාගේ තිබෙන මනා සබඳතාව නිසා චරිත කතා පෙළ සාර්ථකව ලිවීමට මට හැකිවුණා. අද උතුම් ජීවිත ගත කරන මේ සංඝ පීතෘෘන් වහන්සේලා අතීතයේ විඳි දුක්ගැහැට කල්පනා කරන විට මට මහ පුදුමයකුත් ඇතිවෙනවා.”
සිංගප්පූරුවේ ක්වීන් ලිංග් විහාරයේ ආගමික උපදේශක යටමලගල සුමනසාර, කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝ විහාර දහම් පාස‍ලේ ප්‍රධානාචාර්ය උඩුපීහිල්‍ලේ විමලබුද්ධි, මුල්‍ලේගම ආර්ය නිකේතන පිරිවනේ නියෝජ්‍ය පරිවේණාධිපති මැදගම පඤ්ඤාරතන, විදේ‍යා්දය පිරිවනේ ආචාර්ය වල්‍පොළ පියරතන, සුභද්‍රාරාම පිරිවෙනේ ආචාර්ය පැළෑනේ ධම්මකුසල, මොරටුව වේල්ස් කුමරි විද්‍යාලයේ ආචාර්ය කිරිලිපනේ මංගල, මඩකඩ පිච්චමල් සේනාසනයේ දොරවක සුසීම, හෝකන්දර බෞද්ධ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානවාසී බැද්දේවෙල ධම්මකිත්ති යන හිමිවරු ඇතුළු සඟරුවන සහ නීතීඥ බුද්ධික වංශරත්න මහතා ඇතුළු විශාල පිරිසක් මේ අවස්ථාවට සහභාගි වූහ.

බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයට එරෙහිව පසුගිය දිනෙක මහත් ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් සිදු කළේය. ඒ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය නිකුත් කළ එක්තරා ලොතරැයියක් ව්‍යාජ බව පවසමිනි. මෙම ප්‍රකාශයත් සමග ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය එම ප්‍රකාශය පිළිබඳව ‍පොලීසිය වෙත පැමිණිල්ලක් ගොනු කළේය. ඒ මන්ත්‍රීවරයාගේ එකී ප්‍රකාශයට විරුද්ධවය. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා පවසන ආකාරයට ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විසින් ඔහුට විරුද්ධ පැමිණිල්ල ගොනු කර ඇත්තේ ඔහු විසින් ව්‍යාජ ලෙස ලොතරැයි පත් මුද්‍රණය කර ඒවා මහජනතාව පෙන්වමින් ජනතාව නොමඟ හරින බව පවසමිනි. 
කෙසේ නමුත් මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වන මන්ත්‍රී බන්දුල ගුණවර්ධන පවසන්නේ මෙවැනි කතාවකි. 
ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විසින් ප්‍රකාශිත 1429 වැනි වාරයේ ගොවිසෙත ලොතරැයි පත් තමයි 'මම මාධ්‍ය වෙත පෙන්නුවේ. එම ලොතරැයි පත මට මහජනතාව විසින් ලබා දුන් ඒවා. එම ලොතරැයි පත්වල සමහර ලොතරැයි රු. 30 යන්න සඳහන් වෙලා තිබෙනවා. තවත් එකක රුපියල් 20 යන්නත් තවත් එකක කිසිම මිලක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ. මෙම ලොතරැයි පත් මුද්‍රණය කරලා තිබුණේ රවි කරුණානායක ඇමැතිවරයා මුදල් ඇමැතිව සිටි සමයේදීයි. ඔහු විසින් ලොතරැයි පත් සඳහා බොහො දේ සිදු කළා. ලොතරැයි මිල ඉහළ දැමීම, බදු පැනවීම්, දිනුම් ඇදීම් ප්‍රමාණ පහළ දැමීම් සිදු කළා. මෙසේ දිගින් දිගටම ලොතරැයි මුද්‍රණය පිළිබඳ තිබුණු ප්‍රශ්න හේතුවෙන් 2016 වසරේදී රජයේ විගණකාධිපති විසින් පාර්ලිමේන්තුවට විශේෂ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළා. එම වාර්තාවේ ලොතරැයි මුද්‍රණය පිළිබඳ තිබෙන දෝෂ පිළිබඳ දැක්වෙනවා.
මේ සියලු කරුණු රටට අනාවරණය කිරීම උදෙසා තමන් මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූ බව මන්ත්‍රීවරයා වැඩිදුරටත් පවසන්නේය.
මන්ත්‍රීවරයා නගන චෝදනාව පිළිබඳව හා ලොතරැයිපත්වල වංචාවන් සිදුව ඇතිදැයි යන්න පිළිබඳව ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරී සුනිල් ගුණවර්ධනගෙන් අප කළ විමසීමේදී ඔහු ප්‍රකාශ කළේ ඔවුන්ගේ අනුදැනුම ඇතිව එවැනි ව්‍යාජ ටිකට්පත් නිකුත් කර නොමැති බවයි.
අපගේ අනුදැනුම ඇතිව කිසිවිටෙක මෙවැනි ව්‍යාජ ටිකට්පත් මුද්‍රණය කරන්නේ නැහැ. අපි දිනකට ටිකට්පත් ලක්ෂ 30ක්් මුද්‍රණය කරනවා. එම ටිකට්පත් රාජ්‍ය මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාවේ හා තවත් පෞද්ගලික ආයතන හතරක තමයි මුද්‍රණය කරන්නේ. මුද්‍රණ කටයුතුවලදී ඇතැම් විට මුද්‍රණ දෝෂ සිදුවීමේ හැකියාව තිබෙනවා. අපි නිකුත් කරන ලොතරැයි පත් එකින් එක බලන්නේ නැහැ. ඒවා ටිකට් පත් හාරසීයේ බණ්ඩල විදිහටයි අපට ලැබෙන්නේ. අපි එහිදී සිදු කරනුයේ අහඹු ලෙස ටිකට් පත් තෝරාගෙන පරීක්ෂා කිරීම පමණයි. නමුත් ව්‍යාජ ටිකට් පතක් නම් අපට ඒවා සොයා ගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඒ අදාළ අංක හා බාකෝඩ් මත. අපි විකුණන සෑම ටිකට් පතකම දත්ත අප ළඟ තිබෙනවා. මෙම ව්‍යාජ යැයි පවසන ටිකට් පත් පරීක්ෂා කිරීමට අප බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියා. නමුත් ඔහු ඒවා අපට ලබා දුන්නේ නැහැ. එසේ ලබා දුන්නේ නම් අපිට එම ටිකට් පත් අප විසින් නිකුත් කළාද නැතිනම් ව්‍යාජ ඒවාද යන්න ප්‍රකාශ කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා. පසුව අප මේ පිළිබඳව ‍පොලීසිය වෙත පැමිණිල්ලක් කරනු ලැබුවා.
මෙම ලොතරැයි පත් පිළිබඳ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරීවරයා එසේ පවසද්දී සංවර්ධන ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සාමාන්‍යාධිකාරී සමන් ජයසිංහ පවසන්නේ වෙනත් අදහසකි.
මෙම සිදුවීම අප ආයතනයට සම්බන්ධ ටිකට් පතක් පිළිබඳ සිදුවීමක් නොවෙයි. අපේ ආයතනය තුළින් කිසි විටක මෙවැනි දෙයක් සිදුවන්න බැහැ. 
ඒ අපි උපරිම ආරක්ෂා හා තාක්ෂණය යොදාගෙන මෙම ටිකට්පත් වෙළෙඳ‍පොළට නිකුත් කරන නිසා. අපි ටිකට්පත් නිරන්තර පරීක්ෂාවට ලක් කරනවා. අපි අතින් මෙවැනි දේ සිදු වීමේ හැකියාව නැහැ. නමුත් ඇතැම් විට මුද්‍රණයේදී මෙවැනි දේ සිදුවීමේ හැකියාව පවතිනවා. ඒත් අපි අපගේ අලෙවි නියෝජිතයන් දැනුවත් කරලා තිබෙන්නේ සැක කටයුතු ටිකට් පතක් හමු වුණොත් එය විකුණන්නේ නැතිව අප වෙත ලබා දෙන ලෙස. ඒ වාගේ අපි විශාල දිනුම් ඇදීම් සහිත ටිකට් පත් සඳහා මුදල් ලබා දෙන්නේ අදාළ පරීක්ෂණ හා රස පරීක්ෂණ වාර්තාවලින් පසුවයි. ඒ වාගේම සෑම ටිකට් පතක් පිළිබඳවම තොරතුරු ඇතුළත් අදාළ බාකෝඩ් අංක අපි පරිගණක ගත කරලා තිබෙන්නේ. එම නිසා අපගේ ලොතරැයි පත් ඉතාම සුරක්ෂිතයි.
මෙම සිදුවීම පිළිබඳ මේ වන විට ශ්‍රී ලංකා ‍පොලීසියේ වංචා විමර්ශන අංශය විසින් පරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. පසුගිය 12 වැනි දින මන්ත්‍රී බන්දුල ගුණවර්ධනගෙන්ද වංචා විමර්ශන අංශය විසින් ප්‍රකාශයක් ලබාගත් බව ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක ‍පොලිස් අධිකාරී රුවන් ගුණසේකර පවසයි. එසේම මෙම විමර්ශනයේදී මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ නියෝගයට අනුව මෙම ටිකට් පත් පිළිබඳ විද්‍යුත් මාධ්‍යවල පළවූ දර්ශන ලබා ගැනීමට පියවර ගෙන ඇති බවත් ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා ප්‍රකාශ කළේය. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා පැවැසුවේ තමන් සතුව තිබූ එවැනි ටිකට් පත් කිහිපයක් වංචා විමර්ශන අංශය වෙත ලබා දුන් බවයි.
මේ වන විටත් මෙම ටිකට්පත් ව්‍යාජ ලෙස සැකසූ ඒවා ද නැතිද යන්න පිළිබඳ සොයා ගැනීමට හැකිවී නැත. තවමත් මෙම ටිකට් පත් පිළිබඳ පරීක්ෂණ සිදුවේ. බන්දුල ගුණවර්ධන මන්ත්‍රීවරයා සහ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය විවිධ ප්‍රකාශ කළද මහජනතාව නම් පවසන්නේ කොපමණ ලොතරැයි පත් මිලදී ගත්තද දිනුමක් දකින්නට ලැබෙන්නේ  හාවා හඳ දකින්නාක් මෙන් කලාතුරකින් බවය.
 
ශිරෝමි රත්නායක 

වෘත්තීය පුහුණු හා නිපුණතා සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන පසුගියදා ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් කළේය. ඒ ශ්‍රී ලංකාවේ අලි ගහනය සීමාව ඉක්මවා ඇති බැවින් අතිරික්ත අලි විදේශයන්ට විකුණා දැමිය යුතු බවයි. පැය 24 ඇතුළත වනජීවී විෂය භාර ඇමැතිවරයා විසින් ප්‍රතිචාර දක්වන තරමට දුරදිග ගිය මෙකී ප්‍රකාශය පිළිබඳ වනජීවී සහ පාරිසරික 
විෂය සම්බන්ධ බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ පුවත්පත් කලාවේදියකු වන ක්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර විසින් කරනා විග්‍රහයකි මේ. ලංකාවේ වල් අලින් මෙන්ම අලි මිනිස් ගැටුම පිළිබඳවද විශේෂඥයෙක් වන ක්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර අලින් පිළිබඳ ලියැවුණු සද්ධන්ත ප්‍රේමය සුන්දරයි ග්‍රන්ථයේද කතුවරයාද වෙයි.
 
කැලෑ තොප්පියක් පැළඳ, එස්. එල්. ආර්. මොඩලයේ කැමරාවක් අතින් ගත් ඇමැතිවරයෙක් නිතරම පාහේ ආණ්ඩුවේ රූපවාහිනී නාලිකාවකින් ගෙදර සාලයට එයි. බැලූ බැල්මටම ඔහු ‘වන ලෝලයෙකු’ බව පෙනේ. ඇමැතිවරයා  සිටිනු පෙනෙන්නේ ද වනයකය. ඔහු අපට වනය ගැන මෙන්ම වන දිවිසැරිය ගැන ද යම් යම් තොරතුරු කියා දෙයි!  
හෙතෙම නමින් ගාමිණී ජයවික‍්‍රම පෙරේරාය. රටේ වනජීවී විෂය භාර කැබිනට් ඇමැතිවරයා ඔහුය. හෙතෙම ‘එක්සත් ජාතික පක්ෂය’ නියෝජනය කරන්නෙකි. ඇමැතිවරයා උග‍්‍ර ‘වන අලි ලෝලයෙකු’ බවත්, නිතරම පාහේ කැලෑ පල්ලේ සැරිසරන බවත්, ලියුම්කරු අසා තිබේ! ඔහු මැදිහත්ව රූප මාධ්‍යයෙහි සකසන වන දිවි වේදිකාව, රූපවාහිනී පේ‍්‍රක්ෂකයන් වන අපට අලූත් දැනුමක් මෙන්ම, වන සතුන්-සීපාවුන් කෙරෙහි යම් දයාර්ද්‍ර හැගීමක් ද ජනිත කරවයි. මේ කටයුත්ත ස`දහා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අප‍්‍රමාණ අත්දැකීම් සහ දැනුම් සම්භාරය ද දායකකර ගෙන තිබෙනු පෙනෙයි. 
ආණ්ඩුවේම තවත් නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයෙක්, සැප්තැම්බර් 04 වැනි දා බලංගොඩ දී වනජීවීන් පිළිබ`ද අපූරු අදහසක් ඉදිරිපත් කළේය. මාධ්‍යයෙහි පළවූ ආකාරයට, ඔහු එය පවසා තිබුණේ බලංගොඩ ප‍්‍රාදේශීය සම්බන්ධීකරණ කමිටු රැුස්වීමේ දීය. ඔහු පවසන අන්දමට, දැනට ලංකාවේ වන අලින්ගේ බෝවීම හො`දටම වැඩිය. මේ වන විට, රටේ වන අලි 6000ක් පමණ සිටිති. එහෙත් අපේ රටේ කැලෑවල ඉඩ තිබෙන්නේ අලි 4000කට පමණි. ඒ අනුව, වන අලි 2000ක පමණ ‘අලි අතිරික්තයක්’ හට ගෙන තිබේ. අලි-මිනිස් ගැටුමට හේතුව එයයි. එසේම ‘වන ඌරන්’ (වල් ඌරා), ‘රිළවුන්’ සහ ‘වඳුරන්’ ගෙන් ද මිනිසුන්ගේ ආහාර බෝග වගාවන්ට බොහොම කරදර ය. එබැවින් මෙම තත්ත්වය ඉක්මනින් පාලනය කළ යුතු වේ. ඇමැතිවරයා පවසන ආකාරයට, අතිරික්ත වන අලින් 2000ක් වෙනත් රටකට අපනයනයකර දැමීම සුදුසුය. එයින් රටට ආදායමක් ද ලබා ගත හැකිය. ‘වන ඌරන්’ ආදී සතුන් ‘මස් පිණිස’ ගැනීමෙන් වගාවන් බේරා ගැනීමට පුළුවන! දුලබ සතුන් ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම, සුලභ සතුන් පාලනය කිරීම ද කළ යුතුය යන්න, නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයාගේ යෝජනාවයි.
ඔහු නමින් ‘කරුණාරත්න පරණවිතාන’ය. නිපුණතා සංවර්ධන සහ වෘත්තීය පුහුණු කටයුතු පිළිබඳ නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා වන්නේ ඔහුය. එසේම හෙතෙම, සිංහල බෞද්ධ  ඡුන්ද පදනමක් ඇති ‘ජාතික හෙළ උරුමය’ පක්ෂයේ සම සභාපතිවරයෙක් ද වන්නේය. ඔහු පවසා ඇති ආකාරයට, වගාවන්ට හානි කරන ‘වන ඌරන්’ මැරීමට තහනමක් නැත. එහෙත් වන ඌරු මස් ප‍්‍රවාහනය කිරීම තහනම්ය. මෙය එකිනෙකට පරස්පර නීතියක් බව ද ඔහු කියයි!
නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා බලංගොඩ දී කළ ප‍්‍රකාශය අලූත් කතිකාවකට මග පාදයි. එයට හේතුව වන්නේ, ඔහු නිකම්ම නිකම් ‘කරුණාරත්න පරණවිතාන’ නොව, රටේ ව්‍යවස්ථාදායකය හෙවත් ‘නීති සම්පාදනය කරන ආයතනය’ (පාර්ලිමේන්තුවේ) නියෝජනය කරන්නෙකු වීමයි. එවන් තැනැත්තෙක් කුමන අරමුණකින් මෙසේ පැවැසුවා ද? යන්න, සැකයට ද හේතු වෙයි.
 
සත්ව-මිනිස් ගැටුමේ සුලමුල
 
වර්තමානයේ අපේ රට මුහුණ දෙන ‘සත්ව-මිනිස් ගැටුම’ අතිශයින්ම බරපතළ ය. එයින් වාර්ෂිකව වන සතුන් මෙන්ම මිනිසුන් ද විශාල ලෙස මියයන්නෝය. ගැටුමට මුල් බීජ සැපයුණේ වර්ෂ 1796 දී ලංකාව බි‍්‍රතාන්‍ය යටත් විජිතයක් වන්නට මුල පිරීමත් සමගිනි. 
ලංකාවේ රජවරුන්ගේ පාලනය හමාර වුණු මහනුවර යුගයේ දීත් ‘අලි-මිනිස් ගැටුමක්’ හෝ ‘සත්ව මිනිස් ගැටුමක්’ කියා දෙයක් අසන්නටවත් තිබුණේ නැත. එහෙත් වර්ෂ 1824න් පසුව, බි‍්‍රතාන්‍යයන්ගේ මහා පරිමාණ වැවිලි කටයුතු නිසා (කෝපි, තේ සහ රබර් ආදී) වන අලින්ට යන එන මං නැති වූයේ ය. වතු වැවිලිවලට ඉඩ සලසා ගැනීම පිණිස, එකල වන අලින් දහස් ගණන් ඝාතනය කෙරිණි. බි‍්‍රතාන්‍යඑ ජාතික වැවිලිකරුවෙකු වන සැමුවෙල් වයිට් බේකර් නමැත්තා වන අලින් 1000ක් ඝාතනය කර තිබේ. බි‍්‍රතාන්‍ය යුද හමුදාවේ මේජර් තෝමස් විලියම් රොජර්ස් නමැත්තා මරා ඇති අලි සංඛ්‍යාව 1300-1400 පමණ වෙයි. අපේ රටේ මහාමාර්ග හදන්නට මුල්වූ මේජර් තෝමස් ස්කිනර් ද වන අලි 700ක් පමණ මැරූ තැනැත්තෙකි.  බි‍්‍රතාන්‍යයෝ පසුකාලීනව ‘ඇත් ගාල්’ පවත්වා, වන අලින් අල්ලා අපනයනය කළහ. එයින් මුදල් ඉපැයූහ. ලංකාවේ සත්ව මිනිස් ගැටුමක් පිළිබඳ මුල්ම බීජ වැපිරෙන්නේ එතැනිනි.
 
වඳුරන්, රිළවුන්,දඬු ලේනුන්, මොණරුන්,වන ඌරන්, සහ සර්පයින්
 
ලංකාවේ සත්ව-මිනිස් ගැටුම් මුලින්ම කරළියට ආවේ ‘අලි-මිනිස් ගැටුමක්’ වශයෙනි. වන අලි, මිනිසුන්ගේ ගම්-බිම්වලට කඩා වැදීම එහි අරුත වූයේය. වර්තමානයේ එය ‘සත්ව-මිනිස් ගැටුමක්’ දක්වා විකාශනයවී තිබෙනු පෙනෙයි. 
රටේ සමස්ත භූමියෙන් සියයට 30ක් පමණ වෙතැයි කියන වර්තමාන වනාන්තර පද්ධතිය තුළ, අද දළ වශයෙන් වන අලින් 5879ක් පමණ (2011 වසරේ කළ වන අලි සංගණනයේ දත්ත අනුව) ජීවත් වන්නෝය. ඉතින් උන්ට දැන් රටේ ඉතිරිව තිබෙන කැලෑ ටික කොහෙත්ම ප‍්‍රමාණවත් නැත. අද උන්ගේ ආහාර කිස හිඟව ගොසිනි. එය සොයා ගැනීමට නම් බොහෝ දුර සැරිසැරිය යුතුව තිබේ. නියං සමයට උන්ට ජලය පවා ප‍්‍රමාණවත් නැත්තේ ය. සම්ප‍්‍රදායික සංක‍්‍රමණ මාර්ග ද ඇහිරී ගොසිනි. වන අලින්ට පමණක් නොව, ව`දුරන්, රිළවුන්, ද`ඩු ලේනුන්, මොණරුන්, වන ඌරන් මෙන්ම සර්පයින් ද අද මුහුණ දී ඇත්තේ ඒ ඉරණමට ය. තමන් අතීතයේ ගොදුරු බිම් බවට පත්කර ගෙන සිටි වන බිම්, දැන් මිනිස් ජනාවාස හෝ ගොවි බිම් බවට පත්ව ගොසිනි. ආහාර සොයා ගැනීමට නම් ඒවායෙහි සැරිසැරිය යුතු ය. එබැවින් හැමදාමත් කාට හෝ මරු කැඳවන සත්ව-මිනිස් ගැටුම්ය!    
‘වනජීවී සංරක්ෂණ  දෙපාර්තමේන්තුව’ තමන්  යටතේ ඇති සියලූ වන බිම්, ‘වනජීවී කලාප’ වශයෙන් බෙදා තිබේ. ඔවුන් පවසන අන්දමට, එයින් දහයකම අලි-මිනිස් ගැටුම දක්නට ලැබේ. එම භූමිය ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 110කට ආසන්නය! ගැටුම් වැඩි නැගෙනහිර වනජීවී කලාපයේ ය. 2016 වසරේ රට පුරා හටගත් වන අලි මරණ 270න් 54ක්ම වූයේ නැගෙනහිර දීය. වයඹ, උතුරු මැද සහ ඌව යන පළාත්වල ද,  දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කයේ ද ගැටුම් බහුලය. 
වර්ෂ 1990-2000 අතර කාලය තුළ ගැටුමට හසුව මියගිය වන අලින් සංඛ්‍යාව 1500ක් බව, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ (පශු හා පර්යේෂණ), වෛද්‍ය නන්දන අතපත්තු මහතා ලියූ ‘අලි ඇතුන්ගේ සැ`ගවුණු ලෝකය’ නම් ග‍්‍රන්ථයෙහි සඳහන් වේ. ඒ කාලය තුළ වන අලින් නිසා මියගිය මනුෂ්‍යයන් සංඛ්‍යාව 350කි. වර්තමානයේ සෑම වසරකම පාහේ වන අලි 200-250ක් පමණ මිනිසුන් අතින් මියයති. වසරකට මිනිසුන් ද 75ක් පමණ උන් අතින් මියයති. 
 
දෙපාර්ශ්වයටම යන එන මං නැතිව යාම
 
ඇත්තටම සිදුව ඇත්තේ, ගැටුමට හසු වීම නිසා මිනිසුන් සහ සතුන් යන දෙපාර්ශ්වයටම යන එන මං නැතිව යාමයි. එනම් ‘අවතැන් වීමයි’. අලින් ඇතුළු වන සතුන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙය උන්ගේ පැවැත්ම සම්බන්ධයෙන් ඉතාමත් බරපතල තත්ත්වයකි. ගැටුම ඇති කළෝ වන සතුන් නොව, මිනිසුන්ය. මිනිසුන්ගේ නො නිසි ක‍්‍රියාකාරකම්ය.
යම් රටක සංවර්ධන කටයුතු කෙරෙන විට, වන ආවරණය නිසි මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට අසීරු බව ඇත්තකි. එහෙත් ඒ ස`දහා හැකිතාක් වෑයම් කිරීම, මනුෂ්‍යයන්ගේ යුතුකමයි. එදා-මෙදා තුර අපේ රටේ එය යහපත්ව සිදුව නැති බව, සත්ව-මිනිස් ගැටුම, දිනෙන් දින ඉහළ යාමෙන් පැහැදිලි වේ. දැන් ඉතින් කළ යුතුව තිබෙන්නේ, රටට ඉතිරිව තිබෙන වන ගොමු තුළ ‘අලි-මිනිස්’ සහ ‘සත්ව-මිනිස්’ ගැටුම් කළමනාකරණය කර ගැනීමයි. අවම කර ගැනීමයි. ඒ සඳහා, වනාන්තර ප‍්‍රදේශ යා කරමින්  ‘වන තීරු’  (Elephant Corridor) බිහි කිරීම, විදුලි වැටවල් යහපත්ව පවත්වා ගෙන යාම ආදී කටයුතු බොහොමයක් කළ හැකිය. ගැටුම් උත්සන්නවී ඇත්තේ, ඒවා නිසි පරිදි නොකෙරුණු නිසා ය. යම් වන සතෙකුගේ ගහනය වැඩි වෙනවා නම්, උන්ගේ ගැහැනු සතුන්ගෙන් යම් කොටසක් ‘වන්ධ්‍යාකරණය’ කිරීමේ අදහසක් වුව ඇතිකර ගන්නට පුළුවන.
කරුණු එසේ තිබිය දී, කරුණාරත්න පරණවිතාන නියෝජ්‍ය ඇමැතිවරයා කියන්නේ වෙනත් දෙයකි. දුලබ සතුන් ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම, සුලභ සතුන් පාලනය කිරීම ද කළ යුතු යයි ඔහු කියයි. ඔහුට අනුව වන අලින් ද ‘සුලභ’ සතුන්ය. උන් අල්ලා අපනයනය කිරීමට ඔහු යෝජනා කරයි. ඌරු ආදී සතුන් මස් පිණිස මැරීම වුව කම් නැතැයි ද, ඔහුගේ කතාවෙන් හැ`ගී යයි!  
‘ලක්බිම’ කළ විමසුමක දී අදහස් දැක්වූ පාරිසරික නීතිඥ ජගත් ගුණවර්ධන මහතා කියන්නේ, ශ‍්‍රී ලංකාව ‘ජාත්‍යන්තර සයිටීස් ප‍්‍රඥප්තියට’ අනුගත රටක් වන බැවින්, ලංකාවේ ආණ්ඩුවකට වුව ලොව වෙනත් රටකට අලින් වෙළෙඳාම් කළ නොහැකි බවයි.  
වර්ෂ 1973 දී බිහිවූ ‘ජාත්‍යන්තර සයිටීස් ප‍්‍රඥප්තිය’ යනු ‘වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණපා සිටින සත්ව විශේෂයන්ගේ ජාත්‍යන්තර වෙළෙ`දාම පිළිබඳ සම්මුතියයි’. ඒ අනුව, ‘රාජ්‍ය ත්‍යාගයක්’ වශයෙන් තවත් රටක ආණ්ඩුවකට අලියෙක් තෑගි කරනවා මිස, වෙළෙ`දාම පිණිස අලින් අපනයනය කරන්නට ලංකාවට නො හැකිය. අවසර ද නැත.
‘කරුණාරත්න පරණවිතාන නියෝජ්‍ය  ඇමැතිතුමා අලි පිටරට යවලා මුදල් උපයන්න කතා කරන්නේ මේ වගේ සරල දේවල්වත් තකන්නේ නැතුවයි. වනජීවීන් එයාගේ විෂය නෙවෙයි. ඒ හින්දා ඔහු කියන දේවල් ගැන කලබල වෙන්න  ඕන නෑ. ඒත් ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ඉන්න නිසා මේක ගැන ගැඹුරින් කල්පනා කරන්නත් වෙනවා. අලි කියන්නේ ලෝකයේම ව`දවී යමින් සිටින සත්ව විශේෂයක්. ලංකාවේත් එහෙමයි. අලි ‘සයිටීස්’ එකට ඇතුළු කරලා තියෙන්නෙත් ඒ නිසයි. ලංකාවේ වන අලි වැඩි වෙලා කියලා එක එක අය කියනවා. ඒත් එහෙම විද්‍යාත්මක සාධකයක් නෑ. පහුගිය කාලේ කරපු අලි සංගණන පවා විවාදාත්මකයි. ප‍්‍රශ්නගතයි. ඉතින් වන අලි වැඩිවෙලාය කියන්නේ කොහොම ද? ලංකාව බුදු දහම වැළ`දගත් රටක්. ගහනය වැඩියි කියලා වන සතුන් මරන්න, මස් වෙළෙඳාම් කරන්න එයිනුත් අවසර නෑ. ලංකාවේ සංස්කෘතිය ඇතුළේ ඒක ප‍්‍රතික්ෂේප වෙනවා. නියෝජ්‍ය ඇමැතිතුමාගේ ප‍්‍රකාශය කාටවත් එකඟ වෙන්න බැරි අනුවණ අදහසක්. මේ වන සතුන් අවතැන්වෙලා. මේක හරියට අවතැන් වුණු උදවිය වහල් සේවයට විකුණන්න කතා කරනවා වාගේ වැඩක්. පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කරන අය මේ වගේ කතා කීමෙන් ලෝකය ඉස්සරහා අපේ රට හෑල්ලූ වෙනවා’, යයි ද ජගත් ගුණවර්ධන සඳහන් කළේය.
 
ක‍්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර
 
අලි රට යවන එක විහිළු කතාවක්
 
තිරසාර සංවර්ධන සහ වනජීවී අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම
 
සතුන්ට හිංසා ඇතිවන නිසා අද දියුණු රටවල සර්කස් සංදර්ශන පවා නවත්වලා තියෙනවා. නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන කීවේ අලි වැඩියි කියලා. නමුත් අපිට අලි පිටරට යවන්න බෑ. එහෙම යවනවනම් ජඪබඪඥඵ සමුළුවෙන් අවසර ගන්න ඕනේ. 18 වන ජඪබඪඥඵ  සමුළුව ලබන වසරේදී අපේ රටේ පැවැත්වෙන්නේ. ඒ සමුළුවට රටවල් 187ක් සහභාගි වෙනවා. ඒ සමුළුවේ කතා කරන්නේ ගහ කොළ සතා සිව්පාවො ගැන.  එතනදී මට කියන්න බැහැ රටේ අලි වැඩි කියලා. අපි ජනවාරියෙ මුළු රටම ආවරණය වන පරිදි අලි ගහනය සම්බන්ධව එක් දින සමීක්ෂණයක් කරනවා. මෙහිදී සබරගමුව, මොණරාගල, උඩවලව, හම්බන්තොට, යාල, අම්පාර ප්‍රදේශවලට එක් දිනයකදී වනජීවී අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන්, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් යවන්න බලා‍පොරොත්තු වෙනවා.  ඔවුන්ට ලබාදෙන කලාපයේ අලි ඉන්න ප්‍රමාණය ගණනය කරන්න ඕනේ. මෙහිදී එම කලාප තුළ ඔවුන් එක් දිනක් තුළ සමීක්ෂණය කළ යුතුයි. බොරු සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් නොකර අපට පුළුවන් ඒ සමීක්ෂණයෙන් පස්සේ අලි කොච්චරක් ඉන්නවද කියලා ගණනය කරන්න. ඇයි කැලෑවල වඳුරො ගම්වලට එන්නේ. මිනිස්සු කැලෑ එළිකරනවා. වඳුරන්ට ඉන්න තැනක් නැහැ. ඔවුන්ට බඩගිනි වුණහම ආහාර හොයන්න ගමට එනවා. අද සත්තු මරනවා කියන වචනය තහනම් වචනයක්. 12 වෙනිදා මට කමිටු වාර්තාවක් ලබා දෙනවා. එහි වඳුරන් මොණරුන් ගම්වැදීම පාලනය වැනි දේට යම් විසඳුම් තිබෙන බව මට විශ්වාසයි. අද මොණරු වැඩිවෙලාලු. ඉස්සර නරියො මොණරු කෑවා. දැන් නරියො නැහැ. ඉතිං මොණරු වැඩිවෙලා. අද ස්වාභාවධර්මය වෙනස් කරන්න ගිහිං අපටම විපත් සිදුවෙලා. අලි රට යවන එක නිකං විහිළු කතාවක්. ජනවාරි සමීක්ෂණයන් පස්සේ අලි පාලනයක් කරන්න බලමු. 
 
රට යවන්න බැරි නම් අලි ඉල්ලන අයට දෙන්න ඕන
 
වෘත්තීය පුහුණු හා නිපුණතා සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන
 
දැන් ලංකාවේ වන සතුන් ගම් වැදීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දරුණු ජාතික ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වෙලා තියෙනවා. එකක් තමයි වල් අලින්ගේ ගම් වැදීම. මේ ප්‍රශ්නය නිසා සාමාන්‍යයෙන්  මිනිස්සු විශාල ප්‍රමාණයක් මැරෙනවා. ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් අලි මැරෙනවා. දැන් මිනිස්සු අලි මරන්න පටන් අරගෙන තියෙනවා. එතකොට මිනිස්සුත් බේරගන්න ඕනේ. අලිත් බේරගන්න ඕනේ. දැන් තියෙන ප්‍රතිපත්තිවලට අනුව අලි රට යවන්න අනික් දේවල් වගේ වනජීවී ප්‍රතිපත්තිත් වෙනස් වෙන්න ඕනෑ. දැන් මාසෙකට කලින් තණමල්විල බෝදාගම හන්දියේ පැටව් දාන්න ඉන්න ඇතින්නකට වෙඩි තියලා පාර මැද වැටිලා හිටියා. ඒ මිනිස්සු වෙඩි තියලා. ඒ වගේම අලි ගහල මිනිස්සු මැරිලා තියෙනවා. අපට පෙනී යන කාරණය තමයි දැනට තියෙන කැලෑවල දරන්න පුළුවන් ප්‍රමාණයේ අලි ටික දැන් ඉන්නවා. එක්කො කැලෑ ප්‍රමාණය වැඩි වෙන්න ඕනේ. නැත්නම් අලි ගහනය පාලනය වෙන්න ඕනේ. එහෙම නැත්නම් මිනිස්සු ප්‍රමාණය පාලනය වෙන්න ඕනේ. මේ නිසා කැලෑවල ඉන්න අලින්ගෙන් කිසියම් ප්‍රමාණයක් විකල්ප ස්ථානවලට යැවිය යුතුයි.  අලි ඉල්ලන වෙහෙර විහාරස්ථාන තියෙනවා. අලි රැකබලාගන්න පුරවැසියො ඉන්නවා. මම කියන්නෙ රජයේ අධීක්ෂණය යටතේ රජයේ වෛද්‍යවරයෙක් දාලා ඒ ස්ථානවලටත් අලි ප්‍රමාණයක් ලබා දෙන්න. ඒකටත් වනජීවී ප්‍රතිපත්තිය වෙනස් කරන්න ඕනේ. අපි අලියා ආරක්ෂා කර ගන්න ඕනේ. අලියා දුර්ලභ ගණයේ සතෙක්. ඒ නිසා මම ඒ යෝජනාව ගෙනාවේ. ඌරෝ, කිඹුලෝ, වල් ඌරෝ සම්බන්ධවත් එවැනි ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා. විජිතමුණි සොයිසා ඇමැතිතුමාගේ කාලයේ තීන්දුවක් දුන්නා ගම් වදින ඌරන්, වඳුරන් වැනි සතුන් වෙඩි තබා ඝාතනය කරන්න ඉඩ තියෙනවා කියලා. එහෙත්  මරන ඌරන්ගේ මස් විකුණන්න තහනම් කියලා නීතියක් තියෙනවා. මේක පාතාල ජාවාරමක් වෙලා. මම කියන්නේ නීත්‍යනුකූලව මරන ඌරගෙ මස්  නීත්‍යනුකූලව විකුණන්න ඉඩ දෙන්න. ඌරන්ගේ  ගහනය පාලනය වෙන්න ඕනේ. වඳුරන් ද පාලනය විය යුතුයි. නමුත් එම සත්තු පාලනයෙ ක්‍රමවේදයක් මම දන්නෙ නැහැ. දැන් නිල්වලා ගඟෙත් කිඹුල්ලු බෝවෙලා. දැන් කළු ගඟටත් බෝවෙයි කියලා  අපි බයෙන් ඉන්නේ. අපේ ගම්වල ඔයවලත් කිඹුල්ලු ඉන්නවා. කිඹුල්ලු මරනවා. කිඹුලො වේගයෙන් බෝවීම අඩු කිරීමට අපි ක්‍රමවේදයක් කල්පනා කළ යුතුයි. මම කියන්නේ වන සත්ව ගැටලුව පිළිබඳව යථාර්ථවාදී සාකච්ඡාවක් දැන් අවශ්‍යයි.  
 
 ප්‍රසාදිකා ජයවර්ධන

ශ්‍රී ලංකා ‍පොත් ප්‍රකාශකයින්ගේ සංගමය මගින් සංවිධානය කරන ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන ප්‍රදානෝත්ස්වය - 2017අති උත්කර්ශවත් අන්දමින් ඊයේ ( 09) කොළඹ බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යයන්තර අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ දි පැවැත්විණ.

එහිදි නිශ්ශංක විජේමාන්න විසින් රචිත , විදර්ශන ප්‍රකාශකයින් විසින් ප්‍රකාශිත "හද පලුව තනි තරුව" කෘතිය ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබිය.

සම්මාන උළෙ‍ලේ ප්‍රධාන ආරාධිතයා ලෙස අග්‍රවිනිශ්වයකාර ප්‍රියසත් ඩෙප් මහතා සහභාගි විය.

ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබු නිශ්ශංක විජේමාන්න මහතාට රුපියල් හත් ලක්ෂ පනස් දහසක් වටිනා මුදල් ත්‍යාගයක් සහ ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය හිමි විය.

මෙවර ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන උළෙ‍ලේ අවසන් විනිශ්වය මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේ මහචාර්ය ප්‍රනීත් අභයසුන්දර මහතා වන අතර එහි සාමාජිකයින් ලෙස ආචාර්ය හර්ෂණ රඹුක්වැල්ල, ආචාර්ය හිනිදුම සුනිල් සෙනෙවි, ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදි තිලකරත්න කුරුවිට බණ්ඩාර, ආචාර්ය ටියුඩර් වීරසිංහ සහභාගි වූහ.

ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන උළෙල මෙවර පැවැත්වූයේ 11වන වරට ය.

මෙහිදි මෙම සම්මන උළෙ‍ලේ අවසන් වටය නියෝජනය කළ සෙසු කෘතින් වූයේ සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ විසින් රචිත  සිය සිය පත් සිය , කීර්ති වැලිසරගේ විසින් රචිත  ගරුඩ මුහුර්තය, කත්‍යානා අමරසිංහ විසින් රචිත  වණ්න දාසි, ශාමෙන් ජයකොඩි විසින් රචිත  ප්‍රංශ පෙම්වතා  යන කෘතින් ය.

මෙම අවසන් වට නියෝජනය කළ සියලුම කතුවරුන් වෙත රුපියල් ලක්ෂය බැගින් වු මුදල් ත්‍යාගයක් ද මෙහිදි පිරිනමනු ලැබිණ.

ඒ අතර එම කෘතින් ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රකාශන ආයතන අගයමින් සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ ප්‍රකාශන, සරසවි ප්‍රකාශන, සූරිය ප්‍රකාශන ආයතන අධිපතිවරුන් වෙත ද මෙහිදි සම්මානයෙන් පිදුම් ලබනු ලැබිම විශේෂත්වයක් විය.

පද්මිණි මාතරගේ

‍පොලිතින් නිෂ්පාදකයන්ගේ හා ප්‍රතිචක්‍රීය කරන්නන්ගේ සංගමයේ සභාපති අනුර විජේතුංග මහතා ඒ පිළිබඳව තම අදහස් දක්වා සිටියේ මේ ආකාරයෙනි.මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ‍පොලිතින් තහනම පිළිබඳව නොයෙකුත් ප්‍රචාරණ වෙළෙඳ දැන්වීම් ඉදිරිපත් කරලා නිකරුණේ ජනතාව බය කරන්න හදනවා. අපි දැනුම් දුන්නා අපේ නිෂ්පාදන මාස තුන හතරක ඒවා අපි ළඟ තියෙනවා කියලා. ඒත් අපිට ඒ වෙනුවෙන්වත් කාලයක් දුන්නේ නැහැ. ඒ වගේම පරිසර හිතකාමිය කියන ‍පොලිතින් අවුරුදු තුනකට විතර පිටරටින් ගෙන්වන්න අවසර ඉල්ලනවා. මේ තුළින් අපේ ශ්‍රමිකයන්ට විශාල අර්බුදවලට මුහුණ පාන්නටත් සිද්ධ වෙලා. අපි කියන්නේ නැහැ ‍පොලිතින් තහනම් කරන්න එපා කියලා. අපි කියන්නේ අපට අපි ළඟ තිබෙන ‍පොලිතින් වෙනුවෙන් කාලයක් දෙන්න කියලා. මේ විදියට වසර 40ක් පුරා පැවැති අපේ නිෂ්පාදනයන්, කර්මාන්තකරුවන් වගේම ශ්‍රමිකයන්ට මේක විශාල අසාධාරණයක්. කාලයත් එක්කම ‍පොලිතින්වලට විකල්ප සොයනවා වෙනුවට මේ වගේ එකපාරටම ‍පොලිතින් තහනම ක්‍රියාවට නැංවීම ප්‍රායෝගික නැහැ.
දැනට භාවිතයේ පැවැති ‍පොලිතින් තහනමත් සමගම ආහාර පැකට්වලද මිල ගණන් රුපියල් දහයකින් වැඩිවිය හැකි බවට මේ වනවිට තැනින් තැන ඇසෙන්නට ලැබේ. මේ පිළිබඳවත් ‍පොලිතින් තහනම ක්‍රියාවට නැංවීම ගැනත් ආපනශාලා හිමියන්ගේ සංගමයේ සභාපති අසේල සම්පත් මහතා පෙන්වා දුන්නේ මෙවන් අදහසකි.
ලන්ච් ෂීට් තහනම් කළොත් රු.10කින් කෑම පැකට් එකේ මිල ඉහළ යන්න පුළුවන් අපි දකින විදිහට ‍පොලිතින් තහනම් කිරීම වරදක් නැහැ.එහෙත් ලන්ච් ෂීට් තහනම් කිරීම බරපතළ ගැටලුවක්. ලන්ච්ෂීට් එක කියන්නේ කෑම පැකට් එකක් විකුණන අහිංසක මනුස්සයෙක්ට අත්‍යවශ්‍යම දෙයක්. ඉතින් ලන්ච් ෂීට් එක තහනම් කළොත් මේ වගේ කී දෙනෙක්ගේ ආදායම් මාර්ගය නතර වෙනවද? අනිත් එක මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ‍පොලිතින් තහනම් කළේ හිතුමතේට. මීට අදාළ ශ්‍රමිකයන්ව නිසි පරිදි දැනුවත් කරන්නේ නැතුව මේ වගේ හිතුමතේට තීරණ ගැනීම බලවත් අසාධාරණයක් නේද කියන එක අපි ප්‍රශ්න කරනවා. හඳුන්වා දුන්නා කියන ලන්ච් ෂීට් එකේ සටහන්වෙලා තිබෙන්නේ මයික්‍රෝ 30 කියලා. ඒ වගේම මිලත් රු. 5ටත් වඩා වැඩියි. ඒකේ මිලත් වැඩියි. නිසි ප්‍රමිතියකුත් නැහැ. ඒ වගේම තමයි අපිට ලන්ච් ෂීට් තහනම් කරනවා කියලා කලින් දැනුවත් කිරීමක් කරලත් නැහැ. අනිත් එක අපි අහනවා ඔය කියන විදියට ඩෙංගු බෝ වෙන්නේ ලන්ච් ෂීට්වලින් විතරද කියලා. එහෙනම් ඉතින් බිස්කට් පැකට්, රින්සෝ පැකට්, ෂැම්‍පෝ පැකට්වල ඇසුරුමුත් තහනම් කරන්න ඕනනේ. අපි කිව්වා අපි ලන්ච් පැකට් ටික විකුණලා ඒ ‍පොලිතින් එකතු කරලා දෙන්නම්. එතකොට ඒවා ප්‍රතිචක්‍රීයකරණය කරලා තව ප්‍රයෝජනයක් ගන්න පුළුවන්නේ කියලා. එහෙත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ඊට ඉඩ දුන්නේ නැහැ. බදු ගහලා මුදල් සපයන්නත්, මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය මේ වගේ හොඳ වැඩක් කළානේ කියන නම අරගන්නත් තමයි මේ වගේ අවිධිමත් විදිහට ‍පොලිතින් තහනම් කරපු බවයි අපිට නම් හිතෙන්නේ. මෙහෙම ලන්ච් ෂීට් එක තහනම් වුණොත් ඉස්සරහට කෑම පැකට් එකක මිලත් රුපියල් දහයකින් වැඩි කරන්න සිද්ධ වේවි.
එහෙම නැතිනම් කඩෙන් කෑම පැකට් ගන්න බැරි තත්ත්වයක් පවා ඇතිවෙන්න පුළුවන්. මොකද ඉතින් කෑම කඩ වහන්න වුණත් ඉඩ තියෙන නිසා අපිත් එක්ක විවෘත විවාදයකට එන්න කියලා අපි මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට ආරාධනා කරනවා. මේ විදිහට කඩිමුඩියේ ‍පොලිතින් තහනම් කිරීම ගැන අපි අප්‍රසාදය පළ කරනවා.
‍පොලිතින් තහනම පිළිබඳවත් ඉන් පාරිභෝගිකයාට මුහුණ දීමට සිදුවෙන අවස්ථාව ගැනත් පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරයේ සභාපති රංජිත් විතානගේ මහතා පෙන්වා දුන්නේ මේ ආකාරයෙනි.
තහනම හොඳයි.
එහෙත් සාධාරණ ලෙස කළ යුතුයි ඇත්තටම අපි පාරිභෝගිකයන් විදිහට ‍පොලිතින් භාවිතයට ගන්නේ 1980-1982 අතර කාලයේදී. ලොව ප්‍රථම ‍පොලිතින් කර්මාන්ත ශාලාව ආරම්භ වෙන්නේ 1958 කැලිෆෝනියාවේදී. ඉතින් ගෝනි, පන් වෙනුවට අපේ රට විකල්පයක් විදිහට ‍පොලිතින් භාවිතයට හුරුවුණා. ඉතින් අපි දකින විදිහට ‍පොලිතින් තහනම් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය දෙයක්. ‍පොලිතින් පරිසරයට අහිතකරයි. ඒ කියන්නේ ‍පොලිතින් අනාරක්ෂිතයි කියන එක.
‍පොලිතින් නිෂ්පාදකයන්ගේ පැත්තෙන් ගැටලු තියෙන්න පුළුවන්. ඒකට අවශ්‍ය විකල්ප යෙදීමට හෝ ඒ වෙනුවෙන් නිසි ක්‍රමවේදයන් ක්‍රියාවට නැංවීමේ වගකීම රජය සතුව තිබෙනවා. ඒ වගේම ලන්ච්ෂීට් තහනම් කළා කියලා කෑම පැකට් එකක මිල රුපියල් දහයකින් වැඩි කිරීම සුදුසු නැහැ. වෙන රටවල ලන්ච් ෂීට් ප්‍රමිතියකින් යුක්තයි. එහෙත් අපේ රටේ දැනට භාවිත වෙන ලන්ච් ෂීට් ශරීරයට බෙහෙවින්ම අහිතකරයි. පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරය විදිහට ‍පොලිතින් තහනමට ලක් කළ යුතු දෙයක් විදිහට අපි දකිනවා. පාරිභෝගිකයාගේ පැත්තෙන් යම් යම් අපහසුතා ඇතිවෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඒ අපහසුතාව අපේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නම් පරිසර හිතකාමීත්වය වෙනුවෙන් නම් ඒ කැප කිරීම අපි අනිවාර්යයෙන්ම කරන්න ඕනේ. ඒ වගේම අද තාක්ෂණය කොයි තරම් දියුණුද ඉතින් අපිට ඒ තාක්ෂණයම යොදලා කඩදාසි, පන් වගේ මලු නිපදවන්න පුළුවන්නේ. මේ තුළින් අලුත් කර්මාන්ත නිෂ්පාදන අපේ රටේ ගොඩනැගේවි. ලන්ච් ෂීට් වෙනුවට කෙසෙල් කොළ, නෙළුම් කොළ භාවිත කළොත් ඒ ආශ්‍රිතවත් අපට ආදායම් උපයන්න පුළුවන් වේවි. ‍පොලිතින් නිෂ්පාදකයන්ට යම් අසාධාරණයක් වෙලා තිබෙනවා නම් ඒ වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමට රජය වගබලා ගන්න ඕනේ. එහෙත් ‍පොලිතින් තහනම් කිරීම කළ යුතු දෙයක්.
අප සොයා බැලූ ආකාරයට ‍පොලිතින් තහනම් කිරීම ඇතැම් පාර්ශ්වයන්ට බලපෑමක් ඇති කර තිබෙන්නේය. තවත් පාර්ශ්ව ‍පොලිතින් තහනම් කළයුතු බවත් නමුත් එය කළ යුත්තේ නිසි ක්‍රමවේදයකට අනුව බවත් පෙන්වා දෙන්නේය.

සමන්මලී නැලිගම

'ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදය පිටුදැකීම:ගෝලීය ප්‍රවණතා' යන මැයෙන් ‍අගෝස්තු මස 28 - 29 දෙදින තුල බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදි පැවැත්වෙන කොළඹ ආරක්ෂක සම්මන්ත්‍රණයට විදේශීය හමුදා සහ සිවිල් විද්වතුන් 91 කට වැඩි පිරිසක් දායක වේ.

විදේශිය විද්වතුන් 15 ක් සහ දේශීය විද්වතුන් 12 ක් සම්මන්ත්‍රණය ඇමතීමට නියමිත අතර, 800 කට වැඩි පිරිසකගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවැත්වෙන මෙම සම්මන්ත්‍රණයේ ප්‍රධාන ආරාධිත අමුත්තා වශයෙන් සන්නද්ධ හමුදා සේනාධිනායක ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මහතා පැමිණිමත් සමඟ සම්මන්ත්‍රණය නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.

ඉන්දියාව කේන්ද්‍ර කොටගත් විවිධ රටවල ආරක්ෂක දුත නිලධාරින් 22 ක් ද කොළඹ රාජකාරින් හි නියුතු ආරක්ෂක දුත නිලධාරින් 10 ක් ද ලෝකයේ විවිධ රටවල විදේශිය හමුදා නියෝජිතයින් 45 ක් ද රාජ්‍යයන් 35 ක් නියෝජනය කරමින් මෙම සම්මන්ත්‍රණය සදහා සහභාගිවේ.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ අද්මිරාල් (විශ්‍රාමික) විලියම් ජේ. ෆැලෝන් විසින් සම්මන්ත්‍රණයේ ප්‍රධාන දේශණය පවත්වනු ලැබේ.1980 දශකයේ අගභාගයේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දිය සාම සාධක හමුදා අණදෙන නිලධාරි වශයෙන් ද කටයුතු කල ඉන්දීය හමුදාවේ ප්‍රකට ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු වන ජෙනරල් (විශ්‍රාමික) අශෝක් මේතා විශේෂ ආරාධිත අමුත්තකු වශයෙන් සම්මන්ත්‍රණයට සහභාගිවේ.

ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව විසින් ආරම්භ කරන ලද ‘කොළඹ ආරක්ෂක සමුළුව’ ගෝලීය හා කලාපීය ආරක්ෂික ගැටළු පිළිබඳව දෙස් විදෙස් විද්වතුන් මඩුල්ලකගේ සහභාගිත්වයෙන් මෙම වසරේදිත් පවත්වනු ලබයි. වසර කිහිපයකට පෙර දරුණුම ත්‍රස්තවාදි සංවිධානයක් පරාජයට පත් කිරිමේ ක්‍රියාවලියෙන් පසු කලාපයට බලපෑ ආරක්ෂක ගැටළු පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරිමේ ක්‍රමවත් කතිකාවතක අඩුව පිරවීමට මෙම සැසිය 2010වසරේ සිට පවත්වනු ලැබීය.

බණ්ඩාරණායක ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ දී 7 වන වරටත් අගෝස්තු මස 28 සහ 29 දිනයන්හිදි විදේශිය විද්වතුන් 15 ක හා දේශීය විද්වතුන් 15 ක ගේ දේශනයන් ද සමගින් විදේශිය හා දේශිය විෂ්ලේශකයින්, උපදේශකයින් හා ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍ර විෂයයන්හි ප්‍රවීණයන් ඇතුළු 800 ක පිරිසකගේ සහභාගිත්වයෙන් මෙවර සම්මන්ත්‍රණය පැවැත්වෙනු ඇත.

මෙවර දෙදින සම්මන්ත්‍රණය සැසිවාර නවයක් ඔස්සේ 'ප්‍රචන්ඩ අන්තවාදය පිටුදැකීම :ගෝලීය ප්‍රවණතා'යන තේමාව යටතේ කථීකාවට බදුන් වනු ඇත. රාජ්‍ය පාලනය සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාවට තර්ජන එල්ල කෙරෙමින් අනපේක්ෂිතව සහ අන්තර් සම්බන්ධතාවයන් සහිතව සිග්‍රයෙන් පැතිර යන අන්තවාදී ප්‍රචන්ඩත්වය හමුවේ ලෝකයේ නන් දෙස ඇතිවි ඇති නුතන ආරක්ෂක ගැටළු පිළිබද කතිකාවත් සම්මන්ත්‍රණයේ ප්‍රධාන සහ උප මාතෘකා ඔස්සේ සාකච්ඡාවට සහ සම්මන්ත්‍රණයට බඳුන්වනු ඇත.

ආරක්ෂක සමුළුවේ සැසිවාරයේ දී‘ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදය, ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදය පිටුදැකීම, ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදය පිටුදැකීමෙහිලා සන්නද්ධ හමුදාවන්හි කාර්යභාර්ය, ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදය පිටුදැකීමෙහි යාන්ත්‍රණ,’යන තේමාවන් යටතේ සම්මන්ත්‍රණ අධියරයන් ද ජාතික දැක්ම - නැගෙනහිර සහ බටහිර ආසියා‍වේ තර්ජන හා ගැටළු, කලාපීය සංවිධානයන්හි කාර්ය භාර්ය, ගෝලීය රාජ්‍ය සංකල්පයේ බලපෑම්, නෛතික බලපෑම්, සයිබර් අවකාශයෙන් ඇතිවන තර්ජන, හමුදා - මහජන සම්බන්ධතාවය සහ සන්නද්ධ සේවාවන්ට පැවරෙන විශේෂ රාජකාරින්, අභ්‍යන්තර උපක්‍රම, අන්තවාදී ප්‍රචණ්ඩත්වය පිටුදැකීමට මහජන සහයෝගය, දෘඪ ශක්තින් හා මෘදු රාජ්‍යයන් අතර සම්බන්ධතා, ගෝලීය රාජ්‍ය පාලනයේ දී යුද්ධ හමුදා වගකීම්, අන්තවාදී ප්‍රජණ්ඩත්වය පිටුදැකීමට මහජන බළගැන්වීම් සහ අන්තවාදී ප්‍රජණ්ඩත්වය පිටුදැකීමට සිව්වන පරම්පරාවේ යුධෝපක්‍රම යන තේමාවන් යටතේ ද සමුළු සැසිවාර පැවැත්වෙනු ඇත.

දේශපාලන, සාමාජීය සහ ආගමික සංදර්භයන් හි මුලධර්මවාදි අන්තවාදයේ අනිටු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පැන නැගි ඇති බහුවිධ ආරක්ෂක ගැටළු පිළිබදව පෘථුල අවබෝධයක් අත්පත් කරගැනිමේ අභිලාශයෙන් යුද හමුදාව මෙම සම්මන්ත්‍රණය සංවිධානය කොට ඇත. ලෝකයේ නන් දෙස ආරක්ෂක පාර්ශවකරුවන් සමග මෙවන් වු සාකච්ඡා සම්මන්ත්‍රණයන් තුලින් අන්තවාදි ප්‍රචන්ඩත්වය පිටුදැකිම පිණිස සාමුහික සහ වගකීම් සහිත මාවතක් සෙවිම අද දවසේ අවශ්‍යතාවයයි.

ගෝලීය ආරක්ෂාවට ඇති තර්ජන පිළිබඳව පුළුල්කතිකාවතක්ඇරඹූමට ගෝලීය සහ කලාපිය රාජ්‍යවල විද්වතුන් රැසකගේ සහභාගිත්වයෙන් මෙවරත් ආරක්ෂක සමුළුව තුළින් අවධානයට යොමු කෙරේ. වත්මන් ලෝකයේ අන්තවාදය තුලින් මතුවන ප්‍රචණ්ඩත්වය මැඩපැවැත්වීම සඳහා භාවිතා කළ හැකි සාමුහික යාන්ත්‍රණයක් හා ජාතින් අතර ඇතිවන අරගලවලට මූලිකවන හේතු පිළිබඳව ද විද්වත් අදහස් හුවමාරුවක් ද ‘කොළඹ ආරක්ෂක සමුළුව - 2017’ තුළින් සිදුවන අතර ප්‍රචණ්ඩත්වය පිටුදැකීමේ උපක්‍රම, විවිධ මතවාදයන් සැළකිල්ලට ගැනීම, විද්වත්, තාක්ෂණික සහ අත්දැකීම් අනුසාරයෙන් වඩාත් ප්‍රායෝගික ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගැනීම පිළිබඳව සම්මන්ත්‍රණය අවසාන දින සාකච්ඡාවට බඳුන්වනු ඇත.

ලොව පුරා සිටින විද්වතුන් රැසක් එකට මුණගැසෙන මෙම සමුළුවේ සියලු කටයුතු යුද්ධ හමුදා පුහුණු අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය විසින් අනෙකුත් අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලවලද සහයෝගය ඇතිව හා යුද්ධ හමුදාධිපති ලුතිනන් ජෙනරාල් මහේෂ් සේනානායක ගේ සෘජු අධික්ෂණය යටතේ මෙසේ නන් දෙස විද්වතුන් පොදු අභිලාෂයක් වෙනුවෙන් හමුවේ.

තවද, ජාතික ආරක්ෂාව යන විෂයෙහි ප්‍රවීණ, කලාපයේ සහ ලෝකයේ කිර්තීමත් විදෙස් විද්වතුන් කිහිපදෙනෙකු ද ගෝලීය සහ කලාපීය ගමන්මග පිළිබඳව මෙම සමුළුවේ දී ඇමතීමට නියමිතය.

අද ලෝකයේ ආරක්ෂාවට පවතින තර්ජන විශ්ලේෂණය කරමින් ‘ප්‍රචණ්ඩ අන්තවාදයට එරෙහිවීම : ගෝලීය ප්‍රවණතා’ යන මාතෘකාව තෝරාගනිමින් ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා දින දර්ෂකයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ලබාදෙමින් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන මෙම විද්වත් සමුළුව මඟින් මෙරට සහ අනෙකුත් රටවල් අතර පෘථූල විද්වත් ගෝලීය සහ සම්බන්ධතාවයක් ඇතිවනු බව නොඅනුමානය.

මෙම සමුළුවට මහාකොමසාරිස්වරුන්, දේශීය හා විදේශීය දේශපාලඥයින්, ආරක්ෂක උපදේශකයින් සහ තවත් දෙස් විදෙස් විද්වතුන් රැසකට ආරාධනාකොට ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ 34 වැනි ‍පොලිස්පතිවරයා පත් කිරීමට නියමිත වූ අවස්ථාවේ ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨත්වයෙන් ඊට සුදුසුකම් ලබා සිටියේ 
‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පතිවරු වූ පූජිත් ජයසුන්දර, එස්.එම්. වික්‍රමසිංහ හා සී.ඩී. වික්‍රමරත්නය. එස්.එම්. වික්‍රමසිංහ මහින්ද රාජපක්ෂ යුගයේද ජනපති ආරක්ෂක අංශ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කිරීම තුළ සිවිල් සංවිධාන ඔහු ගැන පසු වූයේ එතරම් කැමැත්තකින් නොවේ. අවසානයේදී ‍පොලිස්පතිවරයා ලෙස ව්‍යවස්ථාදායක සභාව තෝරා ගත්තේ රටුන් අතර ජනප්‍රිය චරිතයක් වූ පූජිත් ජයසුන්දරය. ඔහු ‍පොලිස්පති කිරීම උදෙසා රටේ මතවාදයන් ඇති කිරීමට පෙරමුණ ගත්තේ සමාජ ජාල මාධ්‍යය.
දූෂණය, වංචාව, පිටුදැක යහපත් පාලන තන්ත්‍රයක් පත්කරගැනීම උදෙසා වූ සිවිල් සමාජ බලවේගයද මේ තෝරා ගැනීමට එක හෙළා කැමති වූයේ පූජිත් ජයසුන්දර ‍පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව තුළ ජනප්‍රිය නිලධාරියෙකු වීම නිසාය. එසේ වුවද කණකොකාගේත් සුද පේන්නේ ඉගිලෙන කොටය කීවාක් මෙන් සමාජය තුළ යහපත් ප්‍රතිරූපයක් ගොඩනගාගෙන සිටි ‍පොලිස්පති පූජිත් ජයසුන්දර ගැන දැඩි ආන්දෝලනයක් ඉස්මතු වූයේ පසුගිය සතියේ සමාජ ජාල මගින් ප්‍රචලිත වූ වීඩියෝවක් නිසාය. 
එම වීඩියෝවේ සඳහන් වූයේ තවත් නිලධාරියෙකු සමග විදුලි සෝපානය තුළට පිවිසෙන ‍පොලිස්පතිවරයා එහි ක්‍රියාකරුට තර්ජනය කරමින් බැණ වදින ආකාරයත් කමීස කොලරයෙන් අල්ලා සෝපාන බිත්තියට හේත්තු කරන අන්දමත් ඉදිරියට අදින  අන්දමත්ය. ඊටම සමීප තවත් වීඩියෝවක සෝපානයෙන් පිටත සිටින පුද්ගලයෙකුට කම්මුලට ගසන්නට උත්සාහ කරමින් බැණ වදින බවක් දක්නට ඇත.  පිළිගැනීමේ කවුන්ටරයක් අසල කිසිවකුට තර්ජනය කරන අන්දමේ දර්ශනයක්ද මෙම වීඩියෝවට ඇතුළත් විණි. 
සිය යටත් සේවකයන් පාලනය කර ගැනීමට යම් විටෙක ප්‍රධානීන්ට අවවාදාත්මක ලෙස කතා කිරීමට සිදුවීම සාමාන්‍ය ක්‍රියාවකි. එය ‍පොලිස්පතිවරයාටද ‍පොදුය. එසේ නමුදු ඉතාම දැහැමි නිවුණු පුද්ගලයකු ලෙස සමාජ ප්‍රතිරූපයක් 
ගොඩනගාගෙන සිටි, හිත එකලස් කර ගැනීමට භාවනා කරන්නැයි සිය නිලධාරීන්ට බණ දෙසන ඔහුගේ මෙම පහර දෙන ස්වරූපයේ වීඩියෝව සමාජ ජාල ක්‍රියාකාරීන් අතර කතාබහට ලක් වූයේ ‍පොලිස්පතිවරයාගේ බලා‍පොරොත්තු වූ දේ එය නොවූ නිසා වන්නට ඇත. 
වඩාත්ම බරපතළ සිදුවීම වන්නේ මේ වීඩියෝ පටයට අදාළ දර්ශනය ‍පොලිස් මූලස්ථානයේ එකක් වීම සහ එය බාහිර පුද්ගලයන් අතට පත්වීමය. නව මහ ‍ලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිල්‍ලේ පිහිටා ඇති ‍පොලිස් මූලස්ථාන කාර්යාල සංකීර්ණයට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ත්‍රස්ත විමර්ශන කොට්ඨාසය සහ ‍පොලිස් මත්ද්‍රව්‍ය නාශක කාර්යාංශයද අයත්වේ. මෙහි කැමරා පද්ධතිවල පාලනය සිදුවන්නේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් බව සඳහන්ය. එවන් 
සූක්ෂ්ම තත්ත්වයන් මත පටිගත වන වීඩියෝ දත්තයන් පිටත සමාජයට පැමිණීම තුළ ප්‍රකට වන්නේ ‍පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව තුළ ඔඩුදුවන පීඩනය බවට සැක මතුවේ. 
මෙම සෝපාන ක්‍රියාකරුට තර්ජනය කරන අවස්ථාව සහ කිසියම් නිලධාරිනියකට පිළිගැනීමේ කවුන්ටරය අසල බැණ වදින සිදුවීමද සමග ප්‍රකට වූ තවත් කාරණයක් වූයේ ඒ අවස්ථාවේම ‍පොලිස් මත්ද්‍රව්‍ය නාශක කොට්ඨාසයේ ස්ථානාධිපති ලුඩොවොයික් නම්, බර්ගර් ජාතික නිලධාරියාටද ‍පොලිස්පතිවරයා පරුෂ වචනයෙන් බැණ වැදී ඇති බවයි. 
මේ සියලු බැණ වැදීම්වලට හේතුව ලෙස හඳුනාගන්නට ඇත්තේ මෙම ‍පොලිස් නිලධාරීන් ‍පොලීසියේ ෙදෙනික කාර්යාවලිය ආරම්භයේදී කිරීමට නියමිත මානසික සුවතා ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ නොවීමය. ‍පොලිස්පතිවරයා විසින් නියෝග කර ඇති පරිදි උදේ 8.30 සිට 8.45ට දක්වා සියලුම ‍පොලිස් නිලධාරීන් භාවනා කළ යුතු බව සඳහන්ය. ජාතික ගීතය හා ‍පොලිස් ගීතය වාදනය වීමෙන් අනතුරුව ‍පොලිස් නිලධාරීන්ගේ මානසික ඒකග්‍රතාව රඳවා ගැනීම උදෙසා භාවනාවක නිරත විය යුතු බවට චක්‍ර‍ලේඛයක්ද නිකුත් කර තිබේ. ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක ‍පොලිස් අධිකාරි රුවන් ගුණසේකර සඳහන් කරන්නේ මෙම නියෝගය කඩ කරන නිලධාරීන් සොයා ‍පොලිස්පතිවරයා ඇතැම්විට පෞද්ගලිකව ගමන් කරන අතර එවන් මොහොතක මේ සිද්ධිය සිදුවී ඇති බවයි. මෙහිදි සිවිල් සේවකයන් සම්බන්ධයෙන් ‍පොලිස්පතිවරයාට එසේ ක්‍රියා කළ හැකිද යන්නද ගැටලුවකි. 
නීතිය අකුරට ක්‍රියාත්මක කරන්නකු ලෙස ප්‍රකට ලුඩොවොයික් රථ වාහන වරදක් සම්බන්ධයෙන් සිය පියාද කූඩුවේ දැමූ අයකු බව කියැවේ. එවැනි නිලධාරියකුට බැණ වැදීම ‍පොලිස්පතිවරයාට කෙතරම් ගැළපේද යන්න ගැටලුවකි. මෙහිදී තමා කතෝලික ලබ්ධිකයෙකු බැවින් භාවනා නොකළේ යැයි ලුඩොවොයික් සඳහන් කළ බව කියැවිණි. කුමන ආගමේ වුවද තමාගේ නියෝගය ඉටු විය යුතු බව පවසමින් ‍පොලිස්පතිවරයා ඔහුට බැණ වැදුණු බවද සඳහන්ය. කෙසේ වුවද කිසියම් ආගමික කටයුත්තකට අදාළව චක්‍ර‍ලේඛ පැනවීම වූ කලි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය
 වීමක්ද වේ. මක් නිසාද යත් ආගම ඇදහීම වූ කලි පෞද්ගලික නිදහස් අයිතියක් වන බැවිනි. 
මෙම සිදුවීම අප්‍රේල් මස 11 වන දා සිදු වුවද වීඩියෝව ප්‍රසිද්ධ වන්නේ පසුගිය සතියේය. ඒ අනුව පසුගිය බදාදා දින පැවැති කැබිනට් මාධ්‍ය හමුවේදී මාධ්‍යවේදීන් මේ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශ්න කරන්නට විය. මෙහිදී මාධ්‍යවේදීන් නැගූ ප්‍රශ්නවලට ‍පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා විවිධ පිළිතුරු දුන් අතර ඒවායේ පරස්පරතා මෙන්ම මගහැරීම්ද දක්නට හැකි විය. අවසානයේ හෙතෙම කියා සිටියේ මෙය අපහාසාත්මක වීඩියෝවක් බැවින් ඒ සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන බවය. ‍පොලිස්පතිවරයාගෙන් එවැනි පහරදීමක් වූ බවට සිද්ධියට මුහුණ දුන් සේවකයා පැමිණිලි කර නැති බවද ඔහු තවදුරටත් පැවැසීය. 
කැබිනට් මාධ්‍ය හමුවේදී මේ ගැන අදහස් පළ කළ දයාසිරි ජයසේකර ඇමැතිවරයාද පවසා සිටියේ මේ අවස්ථාවේ මීට පෙර ක්‍රියාත්මක වූ ව්‍යායාම කාලය දුන්නා නම් භාවනාවට වඩා වැදගත් බවය. රාජිත සේනාරත්න ඇමැතිවරයා ප්‍රකාශ කළේ එවන් මොහොතක බෝම්බයක් පිපිරුණොත් අපේ ආරක්ෂාවට වගකියන්නේ කවුද යනුවෙනි. භාවනාවෙන් පසු හොරුන්ද නිදුක් වේවා කියන්න වෙයි කියමින් ඇමැතිවරයාද මාධ්‍යවේදීන්ද සිද්ධිය විහිළුවකට ගෙන යටපත් කළ බවක් පෙනුණි. 
‍පොලිස්පති ධුරය යනු රටේ තිබෙන ප්‍රධානතම තනතුරු කිහිපය අතර සුවිශේෂී ධුරයකි. ‍පොලීසියේ කටයුතු අධීක්ෂණය උදෙසා පිහිටුවා ඇති ජාතික ‍පොලිස් කොමිසමටද ‍පොලිස්පතිවරයාට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වීමේ බලයක් නොමැති බව එම කොමිසමේ ‍ලේකම් ආරියදාස කුරේ ප්‍රකාශ කර තිබුණි. ඊට හේතුව ‍පොලිස්පතිවරයා පත් කරනු ලබන්නේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ නිර්දේශය මත බැවිනි. 
ව්‍යවස්ථාදායක සභාව සැදී ඇත්තේ ජනපති හා අගමැතිවරයාගේ නියෝජිතයන් දෙදෙනකු, කථානායක, විපක්ෂ නායක සුලු පක්ෂ නියෝජනය කරමින් මන්ත්‍රීවරයෙකු හා සිවිල් සමාජ ක්‍රියාකාරීන් තිදෙනකුගේ සහභාගිත්වයෙනි. ව්‍යවස්ථාදායක සභාවත් මේ ගැන තීරණයක් නොගන්නේ නම් සිදුවන්නේ දේවාලයේ කපුවා එහි කැත කළාට කමක් නැතැයි කීවාක් මෙන් ‍පොලිස්පතිවරයාගේ හැසිරීම සාධාරණීකරණය වී මෙම සිද්ධිය යටපත් වී යාමය.
 
මිහිරාන් කරුණාරත්න

පොලිතින් මළු භාවිතය අවම කිරීම සදහා පරිසර හිතකාමී කඩදාසි මළු හඳුන්වා දීමේ වැඩ සටහනක් ආරච්චිකට්ටුව ප්‍රාදේශීය සභාව විසින් ආරම්භ කර ඇත. එම වැඩ සටහනේ ආරම්භය ආරච්චිකට්ටුව සති පොළ භූමියේදී පසුගියදා සිදු විය. වයඹ පළාත් පාලන කොමසාරිස් චන්දන ජයසිංහ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති මෙම වැඩ සටහනේදී සති පොලට පැමිණි පාරිභෝගිකයින්ට පරිසර හිතකාමී කඩදාසි මළු අලවි කිරීම ප්‍රාදේශීය සභා සේවකයින් විසින් සිදු කරන ලදි.

වයඹ පළාත තුළ ඇති සියළුම පළාත් පාලන ආයතන විසින් මේ ආකාරයේ වැඩ සටහන් ක්‍රියාත්මක කරන බවත්, පොලිතීන් භාවිතය අවම කිරීම තුළින් පරිසරය රැක ගැනීමට ජනතාව හවුල් කර ගැනීම මෙම වැඩසටහනේ අරමුණ වී ඇති බවත් වයඹ පළාත් පාලන කොමසාරිස් චන්දන ජයසිංහ මහතා පැවසීය.

වයඹ පළාත් පාලන කොමසාරිස්වරයාද, ආරච්චිකට්ටුව ප්‍රාදේශීය සභාවේ ලේකම්වරයා ඇතුළු සභා සේවකයින් විසින් පරිසර හිතකාමී පොලිතීන් මළු බෙදා දුන් ආකාරය ඡායාරූප වලින් දැක්වේ.

ජුඩ් සමන්ත

දළදා වහන්සේ අපට පියවි ඇසට දක්නට ලැබෙන්නේ දළදා දැක්මකදී පමණි. එවැනි අවස්ථාවක් එළඹෙන්නේ බොහෝ කාලයකට පසුවය. එහෙත් අප දකින්නේ දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින කරඬුව පමණි. එනමුත් උන්වහන්සේ වැඩ සිටින්නේ අප ඇසට දකින කරඬුව තුළ නොවේ. දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින්නේ අප දකින කරඬුව ඇතුළු කරඬු හතක් තුළය.
දළදා මාලිගාවේ ඇතුල් මාලිගාව නොහොත් ගඳකිළිය නම් කොටසෙහි දළදා කරඬුව තැන්පත් කර තිබේ. විශේෂ වෙඩි නොවදින වීදුරු ආවරණයක් තුළ මෙම සුවිසල් කරඬුව තැන්පත් කර තිබේ. ජපන් රජය මෙම වීදුරු ආවරණය දළදා මාලිගාවට පූජා කර තිබේ.
මෙම සුවිසල් කරඬුවෙහි රන්මාල සහ වටිනා මැණික් ගල් අල්ලා තිබෙනු දක්නට ලැබේ. නොයෙක් යුගවලදී රජවරුන්, බිසෝවරුන්, සේනාධිපතිවරුන් සහ විවිධ රාජ්‍ය නායකයන් දෙස් විදෙස් බෞද්ධයන් දළදා වන්සේ උදෙසා එම රන්මාල, මැණික් පූජා කර තිබේ. මෙම පූජාවස්තුන් පූජා කළේ කවුරුන්ද යන්න මාලිගාවේ ඇති කොමසාරිස් ‍පොත නම් ග්‍රන්ථයේ ‍ලේඛනගත කර ඇත.
අතීතයේදී ශ්‍රී දළදා කරඬුව විවෘත කිරීමට පෙර එහි ඇති එම පූජා වස්තූන් ගැන ‍ලේඛනය කියවනු ඇත.
දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින දැනට අපට පෙනෙන සුවිසල් කරඬුව පූජා කර ඇත්තේ විමලධර්මසූරිය රජතුමා විසිනි. එය රිදී පාටින් යුක්තය. මෙම කරඬුව ඇතුළේ තවත් කරඬු හයකි. පේසා වළලු ළඟින් මෙම මුල් කරඬුව ගැලවිය හැක.
පළමු සුවිසල් කරඬුව ඉවත්කළ පසු දෙවැනි කරඬුව දක්නට ලැබෙන අතර එහි රන්පත්, සමූහයක් තැන්පත් කර තිබේ. ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රය සහ වටිනා ධර්ම පාඨ මෙම රන්පත්වල සටහන් කර ඇත. එම කරඬුව බුරුම රජයෙන් පූජා කරන ලද්දකි.
දෙවැනි කරඬුව ඉවත්කළ පසු මතුවන තුන්වෙනි කරඬුව අඩි 1 1/2ක් පමණ උසකින් යුක්තය. දඹ රනින් එය නිමවා තිබේ. එය ඉවත් කිරීමට යතුරක් අවශ්‍ය අතර එම යතුර ඇත්තේ දියවඩන නිලමේතුමා සන්තකයේය.
තුන්වැනි කරඬුවෙන් පසු හමුවෙන සිව්වන කරඬුව රත්තරනින් නිමවා ඇත. මැණික් ආදිය එහි ඔබ්බවා තිබේ. එම කරඬුව විවෘත කිරීමේ යතුර ඇත්තේ මල්වතු මහ විහාර පාර්ශ්වයේ මහානාහිමියන් බාරයේය.
මල්වතු මහානාහිමියන් එම කරඬුව විවෘත කිරීමෙන් පසු දක්නට ලැබෙන පස්වෙනි කරඬුව පූජා කර ඇත්තේ  ඇහැ‍ලේ‍පොළ මහ අදිකාරම්තුමා විසිනි. මෙහි උස අඩියක් පමණ වේ. මෙම රන් කරඬුවේ යතුර ඇත්තේ අස්ගිරි මහා විහාර පාර්ශ්වයේ මහානාහිමියන් බාරයේය. හතරවෙනි කරඬුව මල්වතු කරඬුව කියාත් පස්වෙනි කරඬුව අස්ගිරි කරඬුව කියාත් හැඳින්වෙන්නේ ඒවායෙහි යතුරු එම මහානාහිමිවරුන් බාරයෙහි පවතින නිසාය. අස්ගිරි කරඬුව ඇහැ‍ලේ‍පොළ මහ අධිකාරම විසින් පූජා කර ඇති නිසා එය ඇතැම් අවස්ථාවල ඇහැ‍ලේ‍පොළ කරඬුව ලෙසද හැඳින්වේ. එම කරඬුව පූජාකර ඇත්තේ 1816 අගෝස්තු 25 වෙනි ඉරු දිනය.
එම කරඬුවේ පාදමේ ඒ බව සඳහන් කර ඇත. ඇහැ‍ලේ‍පොළ විජේසුන්දර වික්‍රමසිංහ චන්ද්‍රසේකර අමරකෝන් යනුවෙන් එහි මහ අධිකාරම් තුමාගේ නම සටහන් කර තිබෙනු දක්නට ලැබේ.
එම කරඬුව ඉවත් කිරීමෙන් පසු හයවෙනි කරඬුව දක්නට ලැබේ. හයවෙනි කරඬුවේ පැත්තක තව කුඩා කරඬුවක් වේ. එය දන්ත කුමරු හා හේමමාලා කුමරිය සිරිලකට ශ්‍රී දළදා වහන්සේ වැඩමවාගෙන ආ කරඬුවයි.
හත්වෙනි කරඩුව අඟල් හතරකින් පමණ උසකින් යුක්තය. දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින මෙම  කරඬුව බුරුමයෙන් පූජා කරන ලද්දක් බව කියැවේ. එහි දළදා වහන්සේ වැඩ සිටිති.
ඇතැම්විට දළදා කරඬුවේ යතුර බාරව සිටින දෙපාර්ශ්වයේ මහානාහිමි නමක් අපවත් වුවහොත් අදාළ පාර්ශ්වයේ කාරක සභික හිමිවරුන් මුලින් මහානාහිමියන්ගේ පන්සලට ගොස් එහි සිටින ප්‍රධාන ශිෂ්‍යයාගෙන් දළදා කරඬුවේ යතුර බාරගනු ලැබේ. එසේ බාරගත් යතුර එම පාර්ශ්වයේ ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ අනුනායක හිමියන්ට බාර දෙනු ලබන අතර මහානාහිමි නමක් පත්වන තුරු එම යතුර ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ අනුනාහිමි බාරයේ පවතිනු ඇත. ඇතැම් විට ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ අනුනාහිමියන් මහානායක ධුරයට පත්වුවහොත් දළදා යතුර දිගටම උන්වහන්සේ බාරයේ පවතින අතර වෙනත් හිමිනමක් මහානායක ධුරයට පත්වුවහොත් එම යතුර 
‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ අනුනාහිමියන් විසින් අභිනව මහා නාහිමියන්ට නිල වශයෙන් බාර දෙනු ලබේ.
දළදා වහන්සේ ප්‍රදර්ශනය කරනුයේ සුවිශේෂී අවස්ථාවන්වලදීය. එය රටටම වැදගත්වන අවස්ථාවක් විය යුතුය. ඊට මල්වතු අස්ගිරි මහානාහිමි දෙනම හා දියවඩන නිලමේ එකඟ විය යුතුවේ.
වර්ෂ කීපයකට වරක් දළදා ප්‍රදර්ශනය පවත්වන බවට නිශ්චිතයක් නොමැත. මෑතකදී ජාත්‍යන්තර වෙසක් උළෙලට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතා වෙනුවෙන් දළදා කරඬුව විවෘත කර දළදා වහන්සේ ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. එසේම එම වෙසක් උළෙ‍ලේ සමාප්ති උළෙලට පැමිණි නේපාල ජනාධිපතිනිය ඇතුළු රාජ්‍ය අමුත්තන් වෙනුවෙන්ද දළදා වහන්සේ ප්‍රදර්ශනය කෙරිණ. 
සුවිශේෂී අවස්ථාවක එක් අමුත්තෙක් වෙනුවෙන් හෝ සමූහයක් වෙනුවෙන් හෝ දළදා වහන්සේ වන්දනා කිරීමට කරඬුව විවෘත කිරීමට බලය ඇත්තේ මහානාහිමිවරු දෙනමට හා දියවඩන නිලමේට පමණි. වෙනත් බලපෑමකින් හෝ මාර්ගයකින් එය කිසිවෙක්ට කළ නොහැක්කකි.
දළදා වහන්සේ මහජන ප්‍රදර්ශනයට තබන අවස්ථාවලදී දළදා වහන්සේ තැන්පත් කිරීමට වෙනම කරඬුවක් වේ. එය ප්‍රදර්ශන කරඬුව ලෙස හැඳින්වේ. රන් නෙළුම්මලක් උඩ කොපුවක දළදා වහන්සේ රඳවා ප්‍රදර්ශනයට තැබේ.
පෙරහර සඳහා හස්තියා මත වැඩම වන්නේ තවත් කරඬුවකි. එය පෙරහර කරඬුව ලෙස හැඳින්වේ. පෙරහර කරඬුව හා ප්‍රදර්ශන කරඬුවද තැන්පත් කර ඇත්තේ දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින කරඬුව පිහිටි වීදුරු කුටිය තුළමය.
දළදා වහන්සේ උදෙසා වෑංජන තිස්දෙකක් සහිත බුද්ධ පූජාව තැබිම රාජ නියමයකින් සිදුවන්නකි.
මේ සඳහා අවශ්‍ය ආහාර පූජා හා ගිලන්පස පූජා පිළියෙල කරනුයේ දළදා මාලිගාවේ මුළුතැන්ගෙහිය. මෙම මුළුතැන්ගෙය භාර මුලාදෑනීයා හඳුන්වන්නේ මුළුතැන්රාල යනුවෙනි. මාලිගාවේ වෙනත් මුලාදෑනිවරුන් මෙන් ඔහු කටයුතු කරන්නේද කාරිය කරවන කෝරාළගේ අනුදැනුමෙනි.
ආහාර පූජාවට ඒ ඒ දිනවලට අවශ්‍ය භාණ්ඩ මාලිගාවේ බඩු ගබඩාවෙන් ලබාගනී. දිනපතා හාල් සේරු 32ක්, වෑංජන තිස්දෙකට එළවළු ආදිය ගබඩාවෙන් ලබාගෙන පූජාව සකස් කරනු ලබන බව වේඬරුවේ ශ්‍රී උපාලි අස්ගිරි අනුනාහිමියෝ කියති.
රජතුමා ආහාරයට ගත් වෑංජන 32 ඊට පෙර බුද්ධ පූජාවට තැබිය යුතු බව රාජ නියමය වේ. රාජ  යුගයේදි අධිකාරම්වරුන්, නිලමේවරුන්, පදිංචිව සිටි වලව් පිහිටා තිබුනේද රාජමාලිගය ආසන්නයේමය. ඇතැම් විට එම වලව්වල පිසින වෑංජන වර්ගද රජතුමාට ලබාදීම නිසා වෑංජන 32ක් එකතු වන්නට ඇත.
දළදා වහන්සේට දානය පාත්තර කිහිපයක තබා පූජා කෙරේ. එහි විශාලම පාත්තරයමාරම්පාත්තරේ යනුවෙන් හැඳින්වේ. මාලිගාවට අවශ්‍ය කරන හාල් මාලිගාවේම ඉඩකඩම්වලින් ලැබේ. කළුගොමුව, ඒදඬුවාව, කිරගල්ල, රදාගොඩ, මුංවතුගොඩ, අලදෙණිය, කිතුල්පේ, අලපලාවල, අංගොඩ යන ගම් නවයෙන් මෙම සහල් සැපයේ.
මාලිගාවට අයත් සහල් හම්බා යනුවෙන් හැඳින්වේ. මුළුතැන් ගෙයි පිළියෙල කරන දානය වැඩ සිටින මාලිගාවට ගෙන එන්නේ කත්වලිනි. මුකවාඩම් බැඳගෙන එම දාන කත් ගෙන එනු ලැබේ.
සියම් අමරපුර රාමඤ්ඤ යනුවෙන් තුන් නිකායක් ලංකාවේ තිබුණද ඒ අතරින් බලවත්ම නිකාය ලෙස සැලැකෙන්නේ සියම් මහා නිකායේ අස්ගිරි හා මල්වතු පාර්ශ්වය. ඊට හේතු වන්නේ ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ තේවාව භාරව සිටින්නේ අස්ගිරි, මල්වතු පාර්ශ්ව වීමය. තේවාව වසරින් වසර මල්වතු - අස්ගිරි දෙපාර්ශ්වයට මාරුවේ. මේ දිනවල දළදා වහන්සේ උදෙසා තේවාව බාරව තිබෙන්නේ මල්වතු පාර්ශ්වයටය.
තේවාවට තුන් නමක් වැඩ සිටිති. ප්‍රධාන නාහිමියන්ට සහය වීමට තවත් දෙනමක් වේ. මෙයින් දෙනමක් ගඳ කිළියෙහි හෙවත් දළදා කරඬුව ඇති වැඩසිටින මාලිගයෙහි තේවාව කරති. අනෙක් හිමියන් පල්‍ලේමා‍ලේ බුදුගෙයි තේවා භාරව වැඩ සිටිති. පල්‍ලේමා‍ලේ තේවාවෙන් පසු උඩුමා‍ලේ තේවාවට එම හාමුදුරුවන් සුදුසුකම් ලබයි.
අස්ගිරි - මල්වතු දෙපාර්ශ්වයෙන් දළදා තේවාව සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේ තෝරා ගනු ලබන්නේද චිරාගත සම්ප්‍රදායක ක්‍රමයකටය.
අස්ගිරි විහාරයෙන් තේවාවට පත්වන්නේ විශේෂ පන්සල් දෙකකිනි. මැද පන්සල හා පහළ පන්සල ලෙස එම පන්සල් හැඳින්වේ.
මල්වතු මහ විහාරයෙන් මල්වතු මහානාහිමියන්ගේ අනුමැතියෙන් තේවාවට හිමිවරුන් තෝරා ගැනේ.
දළදා මාලිගාවේ තේවාවට භික්ෂූන් වහන්සේ තෝරාගන්නේ කෙසේද හා තේවාවට අදාළ වගකීම් කවරේද යන්න 1858 ජුනි 19දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ සඟරුවන සම්මත කරගත් පරමධම්ම කතිකාවතේද සඳහන් වෙන බව අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ ‍‍‍ජ්‍යෙෂ්ඨ අනුනායක වේඬරුවේ ශ්‍රී උපාලි හිමියෝ පෙන්වා දෙති.
මෙසේ තේවාවට පත්වෙන හිමිවරුන් එම වසරක තේවා කාලය තුළදී අවමඟුල් අවස්ථාවන්ට සහභාගි නොවේ. තමන් වහන්සේගේ ඤාතියෙකු මියගියත් එම අවස්ථාවට සහභාගි නොවන නමුත් යා යුතුම මරණයක් නම් ඇතැම් අවස්ථාවල තම කැමැත්තෙන්ම සම්පූර්ණයෙන්ම තේවාවෙන් ඉවත් වී යාමට අවස්ථාව ඇත. මව හෝ පියා හෝ මිය ගිය අවස්ථාවක නම් එවැනි තීරණවලට තේවාවේ හිමිවරුන් එළෙඹෙනු ඇත. නොඑසේ නම් එම මරණයට සහභාගි වී සති 2-3 ක් පමණ තේවාවෙන් ඉවත් වී සිට නැවත තේවාවට පැමිණෙන අවස්ථාද ඇති බවද වේඬරුවේ ශ්‍රී උපාලි අනුනාහිමියෝ පෙන්වා දෙති.
අලුයම් තේවාව, නව පෑ පූජාව හා සවස පූජාව වශයෙන් දළදා වහන්සේ උදෙසා දිනකට තුන්වරක් තේවාව පැවැත්වේ.
මෙම තේවාවන් කරනුයේ අප්‍රසිද්ධියේය. තේවාව බාර නාහිමිවරුන්ට, වට්ටෝරුරාල, කත් තියන රාල, වැනි මුලාදෑනිවරුන්ට පමණක් එම අවස්ථාවන් විවෘතය.
අලුයම් තේවාව ඇරඹීමට තේවාව බාර හිමිවරුන් උඩු මාලෙට හෙවත් ගඳ කිළියට වැඩම කිරීමට පෙර හේවිසි වාදනය හෙවත් අලුයන්දූරේ ආරම්භ කෙරේ. අලුයන්දුරේ ඇරඹෙන්නේ පාන්දර පහයි කාලට පමණි. තේවාවේ නාහිමිවරුන් සූදානම් වීමෙන් පසු මාලිගාවේ දොරටුවල යතුරු වට්ටෝරු රාළට බාරදෙනු ලැබේ.
වට්ටෝරු රාළ යතුරු පයිංඩ කරගෙන කරේ තබාගෙන වැඩසිටින මාලිගාවේ දොරටුව ළඟට විත් දෙපා සෝදා ගනී. පල්‍ලේමා‍ලේ බුදුගෙයි යතුර පල්‍ලේමා‍ලේ රාලට බාර දෙනු ලබන්නේද වැඩ සිටින මාලිගාවේ දොරටුව ළඟදීය.
උඩුමා‍ලේ තේවාව අතරතුරම පල්‍ලේමාලෙ අලුයම් තේවාවද පැවැත්වේ. තේවාවෙන් පසු නැවතත් වැඩ සිටි මාලිගාවේ දොරටුව අසලදී දෙපිරිසම එකතු වී යතුරු එකට ඔතාගෙන යතුරු පයිංඩ කෙරේ. මෙම ප්‍රධාන නාහිමිගේ කාමරයේ යතුරු තැන්පත් කිරීමට විශේෂ මංජුසාවක් තිබේ. යතුරු එහි තැන්ත් කිරීමෙන් පසු නායක හාමුදුරුවන්ට අනෙක්  හිමිවරුන් හා මුලාදෑනිවරුන් වැඳ වෙන්ව යන චාරිත්‍රයක්ද වේ.
උදේ 9.30ට පමණ නව පෑ තේවාව හෙවත් දෙවැනි තේවාව ආරම්භ කෙරේ. පූජාවට ගත් ආහාර පාන ඉවත්කිරීම හඳුන්වන්නේ බැහැ ගන්නවා යනුවෙන් බව වේඬරුවේ උපාලි අනුනාහිමියෝ කියති. දවසේ අන්තිම තේවාව හැන්දෑ තේවාවයි. එය ඇරඹෙන්නේ සවස 6.30ට පමණය. එහිදී රාත්‍රී 7.30 පමණ හා 8.00ට පමණ ගිලන්පස පූජා දෙකක් පූජා කෙරේ. එය රාජ නියමයකි.
මෙහිදී මුල් තේවාවට පලතුරු, සීනි, මීපැණි, උක් පැණි සූකිරි, හකුරු, මුද්දරප්පලම්. දොඩම් යුෂ, දෙළුම්, ආදිය ගැනේ. දෙවැනි පූජාවට සීනි, මී පැණි, සුකිරි, ඉඟුරු, එළඟිතෙල් ආදිය ගැනේ.
මහරජතුමා වෙනුවෙන් රජගෙදර සිදුවූ රාජකාරී සියල්ල වර්තමානයේ සජීවී ලෙස ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේදී පමණක් දැකගත හැකි බව පෙන්වා දෙන වේඬරුවේ ශ්‍රී උපාලි අස්ගිරි අනුනාහිමියෝ දළදා වහන්සේ උදෙසා වෑංජන 32ක් පූජා කිරීමද රජුගේ නියමයෙන් සිදුවෙන්නක් බව පෙන්වා දෙති.
වසරක තේවා කාලය අවසන් වන්නේ සෑම වසරකම ඇසළ ‍පෝ දින හෙවත් භික්ෂූන් වහන්සේ වස්වසන දිනදීය. එක් පාර්ශ්වයක තේවාව අවසන් කියා එම නාහිමිවරුන්ට එකවරම පිට වී යා නොහැක. ඒ සඳහාද ක්‍රමවේදයක් ඇත.
තේවාව බාරව සිටි අස්ගිරි හෝ මල්වතු නාහිමිවරුන් වැඩ සිටින මාලිගයේ භාණ්ඩ පාත්‍ර, රන් දැහැටි කූරු, සිවුරු රන් භාණ්ඩ ආදිය මල් ආසනය මත තැබිය යුතුය. එම භාණ්ඩ ‍ලේඛනය මාලිගාවේ ‍ලේකම්වරයකු විසින් කියවන විට තේවාවේ සිටි හිමිවරුන් ඒ භාණ්ඩ තේවාව බාර ගන්නා නාහිමියන්ට බොහෝ විට අතින් බාර දෙනු ලැබේ. එසේ අතින් ඔසවා, බාර දිය නොහැකි භාණ්ඩයක් නම් එය අත දිගහැර පෙන්වයි. ඉන් පසු යතුරු මහානාහිමිවරුන් දෙනමගේ තේවාවේ ප්‍රධාන නාහිමිවරුන් දෙනම හුවමාරු කර ගැනීමෙන් පසු එක් පාර්ශ්වයක තේවාව අවසන් වේ.
 
ධර්ම ශ්‍රී තිලකවර්ධන 

Page 1 of 4

IMAGE

කාමරංකා කන්න එපා

IMAGE 2017 Sep 24 13:10
වකුගඩු ආසාදන ශ්‍රී ලංකාවේ බරපතළ සෞඛ්‍ය තර්ජනයකි. කිහිප ආකාරයක වකුගඩු ආසාදන ශ්‍රී ලංකාවේ...
Views - 3868

ඔය කියන නිරුවත් ඡායාරූපවල ඉන්නේ මම ‍නෙවෙයි

IMAGE 2017 Sep 24 12:18
ගයාත්‍රි ඩයස් දැන් අන්තර්ජාලයේ පුවත් මවන්නියක් බවට පත් වෙලා. ඒ විදියට ඇය ගැන පැතිර ගිය එක්...
Views - 1764

මම මිය ගියේ නැහැ

IMAGE 2017 Sep 24 11:59
රොඩ්නි වර්ණකුල හදිසියේ මිය ගිය බවට බොරු පුවතක් පසුගිය දවස්වල අන්තර්ජාලයේ එහා මෙහා වුණා. මේ...
Views - 1014

අද කාලේ කඨින පිංකම් අස්සේ 'බෝතල් පාටි'ත් දානවා

IMAGE 2017 Sep 22 15:40
කඨින චීවර මාසයක් ළඟ ළඟම එයි. බෞද්ධයන්ට සිදුකළ හැකි අට මහ කුසල් අතරින් මුල්ම කුසලය වන කඨින චීවර...
Views - 1045

16 වියැති සිසුවිය බස් නැවතුමේ දී හෘදයාබාධයකින් මියයයි

IMAGE 2017 Sep 22 11:12
තම දූ පුතුන් පාසල් ගොස් යළි නිවසට පැමිණෙන තුරු දෙමාපියන් සිටිනුයේ දැඩි විමසිල්ලකින් බව...
Views - 3498

සුමති සම්මාන හිමිකරගත් කලා ලොවේ දිදුළන තරු

IMAGE 2017 Sep 21 12:27
ජාතියේ මහා කලා මංගල්‍යය හෙවත් සුමති සම්මාන උළෙල 20 දා  ප.ව. 6.30ට කොළඹ නෙළුම් ‍පොකුණ රඟහ‍ලේදී 22...
Views - 3983

Please publish modules in offcanvas position.