lakbima.lk
                                                                                        එසැනින් පුවත් | ගොසිප් | විශේෂ පුවත් | සුන්දර ලක්බිම | ව්‍යාපාරික පුවත්   

අපේ රටේ නූතන අධ්‍යාපනය දිහා බලන කොටගම්පහ දිසාවට හිමි වෙන්නේ සුවිශේෂ තැනක්. ඒ වගේම අපේ රටේ උපකාරක පන්තිඅතින් බැලුවත් ගම්පහ තමයි මුළු ශ්‍රී ලංකාවෙන් සුපිරිම නගරය. වර්තමානයේවගේම අතීතයේත් ගම්පහ දිසාව අපේ රටේ මුල් පෙළේ අධ්‍යාපනික කේන්ද්‍රස්ථානයක්වූ බවට සාක්‍ෂි ඕනෑ තරම් තියනවා. ඒකට හොඳම නිදසුන තමයි, කෑරගල පද්මාවතීපිරුවන, කෝට්ටේ යුගයේ අපේ රටේ ප්‍රමුඛතම අධ්‍යාපන නිකේතනයක් බවට පත්වෙලාතිබුණු කෑරගල පද්මාවතී පිරුවන සහ එහි අධිපති පදවිය හෙබ වූ කෑරගල වනරතනනාහිමියන් අදත් ගම්පහ දිසාවට සුවිසල් අභිමානයක්. කෝට්ටේ රජ කළ හය වෙනිපරාක්‍රමබාහු රජතුමා ගේ අභිවෘද්ධිය තකා පිරිත් දේශනාවක් පවත්වන ලෙස වනරතනනාහිමියන් ගෙන් අයැදුමක් කරමින් හංසයකු අතේ යවන සංදේශයක ස්වරූපයෙන්ලියැවුණු හංස සංදේශය අපගේ සාහිත්‍ය වංශ කතාවේ මුදුන් මල්කඩක්. ඒක රචනාකරලා තියෙන්නේ තවමත් සිරිලක පරසිදු වීදාගම මෛත්‍රිය හිමියන් විසින්.

නමුත් අද මම කියන්න යන්නේ කෑරගල පද්මාවතීපිරුවන වගේ ප්‍රකට අධ්‍යාපන නිකේතනයක් ගැන නම් නොවෙයි. අනික මේක අධ්‍යාපනනිකේතනයකටත් වඩා අතීතයේ පැවැති පෞද්ගලික පන්තියක් කීවොත් තමයි වඩාත්නිවැරදි. මේ පෞද්ගලික පන්තිය පවත්වාගෙන ගිහින් තියෙන්නේ ගම්පහදිස්ත්‍රික්කයේ දිවුලපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයිති  අළුතැපොලපුරාණ ගණේකන්ද රජමහා විහාරයේ.

මේ විහාරයට ආසන්නම නගරය තමයි මිනුවන්ගොඩ.වේරගොඩ බ්‍රහ්මඝෝෂක කියන ගණින්නාන්සේ තමයි මේ පන්තිය පවත්වාගෙන ගිහින්තියෙන්නේ. ඒ මීට අවුරුදු දෙසීයකටත් කලින්. ගණින්නාන්සේලා කියන්නේ අපේරටේ බුදු සමය බරපතල විදිහට පිරිහුණු මහනුවර මුල් රාජධානි සමයේ භික්‍ෂුන්වහන්සේලා වෙනුවට පෙනී සිටි බෞද්ධ පූජක පිරිස. විශේෂයෙන් දෙවැනි රාජසිංහ (ක්‍රි.ව. 1635-1687) වගේ රජවරු බුද්ධ ශාසනය රැකීමට කිසිම ඇප උපකාරයක්නොකිරීම මත භික්‍ෂුන් වහන්සේලා කෙරෙහි තිබුණු සමාජමය පිළිගැනීම අඩු වුණා. ඒහින්දා භික්‍ෂු උපසම්පදාව වගේ විනය කර්ම කිරීමට වුවමනා මහ සඟරුවනගෙන්යුත් ගණ පූරණය ශීඝ්‍රයෙන් අඩු වෙන්න පටන් ගත්තා. මේ තත්ත්වය යටතේ තමයි මේගණින්නාන්සේලා කියන භික්‍ෂුප්‍රතිරූපකයන් සමාජයේ බහුල වුණේ. මුලදී ගිහිබවටත් පැවිද්දටත් අතරමැදි ජීවිතයක් ගත කරපු මේ ගණින්නාන්සේලා පහුවෙනකොටකාන්තාවන් සරණ පාවාගෙන පන්සල් ගෙවල් බවට පත් කරගෙන පවුල් ජීවිත කරන්න පටන්ගත්තා. ඒ අතර තුර බෞද්ධ ජන ජීවිතයේ ආගමික කටයුතුවලටත් පූජකයන් හැටියටසම්බන්ධ වුණා. ඒ ලාබ ප්‍රයෝජන අපේක්‍ෂාවෙන්. දෙවැනි රාජසිංහ රජු සමයේ බෞද්ධභික්‍ෂුව තෙරුන්නාන්සේ සහ ගණින්නාන්සේ යනුවෙන් දෙකොටසකට බෙදී සිටි බව ඒකාලයේ අපේ රටේ අවුරුදු දහනවයකුත් මාස හයක් එළිමහන් සිරකරුවකු හැටියට ජීවත්වී තම මව්රට වන එංගලන්තයට පලා ගිය ඉංග්‍රීසි ජාතික රොබට් නොක්ස් ලියූඓතිහාසික ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වෙනවා. එහිදී නොක්ස් පවසන්නේ මේ ගණින්නාන්සේලාසිවුරට උඩින් බඳ පටියක් බැඳ සිටි බවයි. නමුත් එකල ගණින්නාන්සේලා විවාහ වීසිටි බවක් නම් රොබට් නොක්ස්ගේ කෘතියේ සඳහන්ව නැහැ. ඒ වගේම ඒ කාලයේ සමහරගණින්නාන්සේලා ගිහි ජීවිතයේ දී තමන්ට උරුමව තිබූ ගොවිතැන්, සත්ව පාලනය, කම්මල් වැඩ, රෙදි ඇපිල්ලීම් වගේ සුපුරුදු ජීවනෝපායන්හි යෙදුණු බවත්පැහැදිලියි. නමුත් සමහර ගණින්නාන්සේලා සමාජයේ ප්‍රභූන් වශයෙන් වැජඹෙමින්රාජතාන්ත්‍රික කටයුතුවලට පවා සම්බන්ධ වී තිබෙනවා. දෙවන රාජයසිංහ රජතුමාගේරාජ තාන්ත්‍රික නියෝජිතයෙක් හැටියට 1668වසරේ ගණේබණ්ඩාර ගණින්නාන්සේ ඕලන්දආණ්ඩුකාරයා හමුවීමට යාම ඊට එක් නිදසුනක් විතරයි. කොහොම හරි මුලදී අර්ධ ගිහිඅර්ධ පැවිදි ජීවිතයක් ගත කළ සමහර ගණින්නාන්සේලා දහඅට වන සියවසේ මුල් භාගයවිතර වෙන කොට තමන් විසූ පන්සල් පවුල් කන ගෙවල් බවට පත් කරගත්තු බව පේනවා. ඒහින්දම ඒ නිවාස හැඳින්වීම සඳහා ඒ කාලේ ගණේගෙදර, විහාරේ ගෙදර ආදී නම් පවායෙදී තිබෙනවා.

නමුත් ඒ කාලේ සිටි හැම ගණින්නාන්සේ කෙනෙක්ම එහෙම පවුල් ජීවිත ගත කොට නැහැ.  ඒ අතරේ සිල්වත් අයත් ඉඳලා තියනවා. ඉතින්දැන් අපි නැවතත් ගම්පහ දිසාවේ තිබුණු පරණ පෞද්ගලික පන්තියට එමු. අළුතැපොලගණේකන්ද පුරාණ විහාරය ලෙන් විහාරයක්. මේ පර්වතාශ්‍රිත පරිසරයේ ආදී මානවජනාවාස තිබූ බවට සාධක තිබෙනවා. ඒ වගේම මේ පර්වතාශ්‍රිතවත් වාරණ, මාලිගාතැන්න, පිළිකුත්තුව, දංගල්ල, සමනබැද්ද, වෑබඩ, මැද්දේගම, අලවල,මඩබාවිට, අස්ගිරිය, කොස්කඳවල යන පර්වතාශ්‍රිතව වගේ අනුරාධපුර යුගයේසිට භාවනානුයෝගී භික්‍ෂුන් සිටි බවට සාධක තිබෙනවා. ඒ අනුව මෙම පුදබිමට වසර දහස් ගණනක ශාසනික සැබැඳියාවක් තිබුණු බව පැහැදිලියි. ඒත්මේ ස්ථානය ගණේකන්ද යනුවෙන් හැඳින්වීම තුළ යම් විශේෂත්වයක් තිබෙනවා. ‛ගණේ’ යනුවෙන් ඇරඹෙන ග්‍රාම නාම බොහොමයකට භික්‍ෂුන් වහන්සේලා හෝ ඉහත සඳහන් කළගණින්නාන්සේලා සම්බන්ධයි. සීතාවකරාජසිංහ රාජ උදහසට බියෙන් භික්‍ෂුන් සැඟව සිටි ගණේමුල්ලට ඉතා ආසන්නඉඹුල්ගොඩ, ඉහළ යාගොඩ ප්‍රදේශයේත් ගණේකන්ද නමින් පැරණි විහාරස්ථානයක්තිබෙනවා. ඊට අමතරව කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ කන්නන්තොට පිහිටි ගණේකන්ද වලගම්බාපුරාණ රජ මහා විහාරය එනමින් යුතු තවත්  පුදබිමක්. ඒ වගේම තමයි කළුතරදිස්ත්‍රික්කයට අයත් කළුතර හොරණ මාර්ගයේ දොඹගොඩ පිහිටිපුරාණ ගණේකන්ද රජමහා විහාරය. මම මේ කියන්නේ ගණේකන්ද නමින් මගේ විමසුමට ලක්වූ විහාරස්ථාන කිහිපයක් විතරයි. මීට අමතරව ගණේකන්ද නමින් තවත් පැරණි බෞද්ධවිහාරස්ථාන සෑහෙන ගණනක් තියෙන්න පුළුවන්.

අද අපි මේ කතා කරන අළුතැපොලගණේකන්දේ කෝට්ටේ යුගය පමණ තෙක් බෞද්ධ විහාරයක් තිබුණු බවට සාක්‍ෂි තිබෙනවා.නමුත් මහනුවර මුල් යුගයේ බුදු දහම සම්බන්ධයෙන් එළැඹුණු දුර්දාන්ත සමයේදීමෙවන් ස්ථානවල ගණින්නාන්සේලා බවට පත් වුණු තෙරුන්නාන්සේලා ජීවත් වුණාවෙන්නට පුළුවන්. නමුත් අද අපි සොයා ගෙන යන අප්‍රකට ඓතිහාසික ජනශ්‍රුතියේ එනපෞද්ගලික පන්තිය පවත්වා ගෙන ගිය බ්‍රහ්මඝෝෂ ගණින්නාන්සේ නම් ගිහි ජීවිතයටනොපිවිස තමන්ගේ ශීලය ඉතා හොඳින් ආරක්‍ෂා කළ කෙනෙක් බව පැහැදිලිවම පෙනෙනවා. ඒවගේම එතුමන් මේ ගණේකන්දේ වෙසෙමින් ප්‍රදේශයේ දරුවන්ට ශිල්ප ශාස්ත්‍රඉගැන්වීමෙන් කළ සේවයත් අති උදාරයි. ඒ වගේම එතුමන් මේ සේවාව සිදු කොට ඇත්තේකිසිම ලාභාපේක්‍ෂාවකින් තොරව බවත් අතිශයින් පැහැදිලියි. නමුත් බ්‍රහ්මඝෝෂගණින්නාන්සේගෙන් ශිල්ප හැදෑරීමට දරුවන් එවන ප්‍රදේශයේ දෙමාපියන් තම දරුවන්ගේ අතේ එතුමාට ආහාර පාන එවා ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්.
ඒ කෙසේහෝ මහනුවර රජ කළ  කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ සමයේ (ක්‍රි.ව. 1747-1782) එතෙක් සිය වසකටත් මඳක් වැඩි කාලයක් රට පුරා පැවැති ශාසනික අඳුර දුරු වීනැවත අප රටේ භික්‍ෂු උපසම්පදාව පිහිට වූ පුවත ඓතිහාසිකව ප්‍රසිද්ධ කාරණයක්.සියම් රටින් මෙරටට වැඩම කළ භික්‍ෂුන් වහන්සේලාගේ උපාධ්‍යායකත්වයෙන් ඒභික්‍ෂු උපසම්පදාව සිදු කොට ඇත්තේ වැලිවිට ශ්‍රී සරණංකර සංඝරාජ හිමියන්ගේප්‍රධානත්වයෙන්, 1753වර්ෂයේ ඇසල පුන් පෝදා බවයි ශාසන ඉතිහාසයේ සඳහන්වන්නේ.

කෙසේ හෝ ඊට ආසන්න සමයක සිට ගණේකන්දේ පවත්වාගෙන ගිය මේ බ්‍රහ්මඝෝෂකගණින්නාන්සේගේ අධ්‍යාපනික මෙහෙවර පුරා හතළිස් වසරකටත් වැඩිකාලයක් අඛණ්ඩවපැවැති බවට සැක නැහැ. කෙසේ හෝ පිරුවනක් හෝ වෙනයම් විද්‍යායතනයක් වශයෙන්ප්‍රකට නොවූවද බ්‍රහ්මඝෝෂක ගණින්නාසේගේ මේ පෞද්ගලික පන්තිය ඒ වන විටත්සමාජයට උගතුත් නැණවතුන් බිහිකිරීමට සමත් වී තිබෙනවා. එතුමන්ගේ අධ්‍යාපනයකෙතරම් ඉහළ මට්ටමක තිබුණා ද යන්නට එයම කදිම නිදසුනක්. මේ කාලය වන විට අප රටපාලනය කළ ලන්දේසීන් ද තමන්ට බලය හිමිව තිබූ මුහුදු බඩ පළාත්වල ‛පල්ලි’ නමින් දේවස්ථාන මුල් කොට ගත් විධිමත් අධ්‍යාපන යාන්ත්‍රණයක් ක්‍රියාත්මකකොට තිබුණා. තමන්ගේ ආගමික සංස්කෘතික බලව්‍යාප්තිය තමයි ඔවුන්ගේ ප්‍රධානඅරමුණු වුණේ. පැරණි සිංහලේ පල්ලි නමින් හැඳින්වුණේ මේ අධ්‍යාපනික ආයතනහෙවත් ශාස්ත්‍ර ශාලා බවට පූජාවලිය වැනි කෘතීන්ගෙන්ද තහවුරු වෙනවා.  ඕලන්දසමයේ ඒවායේ ගුරුවරුන් ‛පල්ලියගුරු’ යන නම් වලින් හඳුන්වා තිබුණා. පස්සේ ඒආශ්‍රිතව පැවැති දේවස්ථාන තනිව හැඳින්වීමට ද ඒ ‛පල්ලි’ කියන වදන යොදා ගෙනතිබෙනවා.

කෙසේ හෝ මේ බ්‍රහ්මඝෝෂකගණින්නාන්සේගෙන් ශිල්ප ශාස්ත්‍ර හදාරා උගතුන් බවට පත් තරුණයන් කිහිප දෙනකුපසුව ලන්දේසි රජයේ සේවයට එක්වීමට පවා සුදුසුකම් ලබා තිබුණා. ඔවුන්ගේශාස්ත්‍රීය දැනුම පිළිබඳ අතිශයින් පැහැදුණු ලන්දේසි ප්‍රධානීන් එම දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දුන් මේ බ්‍රහ්මඝෝෂක ගණින්නාන්සේට උපහාරයක් පිදීමට සැලසුම්කර තිබෙනවා. ඒ වී අමුණු දහයක ඉඩමක් ප්‍රදානය කිරීමෙන්. ඒ අනුව මේස්ත්‍රඅන්ද්රිස් කෝයාර උන්නාන්සේ නම් ඕලන්ද ප්‍රධානියකු ගේ අණ පරිදි අළුත් කූරුකෝරලය කරවන මුදියන්සේ හෙවත් දොන් සීමන් ද සිල්වා සමරනායක මුදලිඳු විසින්සන්නස් පත්‍රයක් මගින් බ්‍රහ්මඝෝෂක හිමියන්ට මේ ප්‍රදානය කර තිබෙනවා. ඒ අපේරට ලන්දේසීන්ගෙන් ඉංග්‍රීසීන් අතට පත් වීමට දෙවසරකට කලින්. ඒ කියන්නේ 1796 අවුරුද්දේ  ඒ පැවරුම පිළිබඳ ඓතිහාසික ලේඛනය තවමත් අළුතැපොල, පුරාණ ගණේකන්දරජ මහා විහාරයේ සුරැකිව තැන්පත් කොට තිබෙනවා. ඒ වගේම මේ පුරාවෘත්තයසම්බන්ධ තවත් වැදගත් දේකුත් කිව යුතුයි. එනම් ඒ සන්නසේ බ්‍රහ්මෂෝෂක යන නමසමග සඳහන් වන්නේ ගණින්නාන්සේ වෙනුවට තෙරුන්නාන්සේ ලෙසිනුයි. ඊට හේතුව කලින්පැවිදි උපසම්පදාව අහිමි වීම නිසා සාමණේර දම් පුරමින් සිටි ගණින්නාන්සේකෙනෙකු වුණු බ්‍රහ්මඝෝෂ හිමියෝ 1753වසරේ අප රටේ යළි ස්ථාපිත වූ සංඝ ශාසනයතුළ පැවිදි උපසම්පදාව ලැබීම නිසා තෙරුන්නාන්සේ කෙනකු බවට පත් වූ හින්දාවෙන්නත් පුළුවන්. කෙසේ හෝ අළුතැපොල පුරාණ ගණේකන්ද රජ මහා විහාරය අදටත්සියම් මහා නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වයට අයත් විහාරස්ථානයක්.

 

තිලක් සේනාසිංහ

 

Page 5 of 5

IMAGE

දේවභක්තියක් නැතත් යකඩ කොකු වලින් එල්ලෙන්න පුළුවන්!

IMAGE 2017 Aug 16 16:24
ශරීරයේ විවිධ ස්ථාන වලට ගසන ලද යකඩ කොකු වලින් එල්ලී කිසිදු වේදනාවකින් තොරව ඇතැම්විට සතුටින්...
Views - 211

හම්බන්තොට වරායේ තාත්තාත් මං බාප්පාත් මං

IMAGE 2017 Aug 16 11:43
කීර්තිමත් දේශීය ව්‍යාපාරිකයකු වන ආරියශීල වික්‍රමනායක සමුද්‍රිය කටයුතු පිළිබඳ...
Views - 1873

සිඳූ නිසා මලීට අසාධාරණයක් වුණේ නැහැ

IMAGE 2017 Aug 16 07:52
මලී ටෙලි නාට්‍යයේ මලී ලෙසින් අසීමිත ජනතා ආකර්ශණයට පත් සමාධි ආරුණචායා මලී - 3, සිඳු ටෙලි...
Views - 1416

මත්පැන් ‘තිත්ත කරන’ පෙත්ත අතුරුදන්?

IMAGE 2017 Aug 15 17:23
මත්පැන් පානයට ඇබ්බැහිවූවන් ඉන් මුදවාලීම පිණිස නිෂ්පාදනය කොට ඇති ඖෂධ වර්ගයක් මේ දිනවල...
Views - 1133

කාලගුණ විද්‍යාඥයන් සුනාමි ගැන දන්නෙ කොහොමද? (Voice cut)

IMAGE 2017 Aug 15 13:00
සුනාමි ඇතිවීම, එහි බලපෑම, දුර ප්‍රමාණය ආදිය පිළිබඳව සමීක්ෂණ‍ සිදුකොට ඇත්තේ සාගර...
Views - 678

අත්තනගලු ඔයේ මාළුන්ට දන්සලක් (Video)

IMAGE 2017 Aug 14 12:58
ලක් ඉතිහාසයේ එදා මෙදා තුර වාර්තා වන සුවිසල්ම දානය සිරිසඟබෝ රජතුමා විසින් පිරිනමන ලද්දකි. ඒ...
Views - 2030

Please publish modules in offcanvas position.