Coss Ear2
lakbima.lk
COSS Ear 1
                                                                                        එසැනින් පුවත් | ගොසිප් | විශේෂ පුවත් | සුන්දර ලක්බිම | ව්‍යාපාරික පුවත්     

කොළඹ නගරයේ සැඟවුණු කාක දූපතේ වෙරළ උද්‍යානය

කොළඹ නගරයේ උතුරු දෙසට වන්නට දූපතක් ඇතැයි කීවොත් සමහරවිට ඔබ පුදුමයට පත්වෙන්නත් පුළුවන්. නමුත් බොහෝ දෙනෙක් නමින් පමණක් අසා ඇති 'කාක දූපත' එවැනි කොළඹ නගරය තුළ ඇති කුඩා දූපතක්. මට්ටක්කුලිය මුහුදුවෙරළ ආශ්‍රිතව ඇල මාර්ගයකින් වෙන්වූ වෙනම බිම් කඩකටයි මේ 'කාක දූපත' කියන්නේ.
නමුත් මේ දූපතට යාම සඳහා බෝට්ටු වැනි යාත්‍රා අවශ්‍ය නැහැ. කුඩා පාළමක් පසුකිරීමෙන් මෙම දූපතට පැමිණිය හැකියි.. අතීතයේ බිහිසුණු අපරාධ,  නීති සහ සදාචාර විරෝධී ක්‍රියා බහුලව සිදුවූ මෙය සමුද්‍රාසන්න වන ලැහැබක්ව පැවැති සමයේ 'රීටා ජෝන්ස්' නම් ඉන්දීය රූමතිය කාමාතුරයන් අතින් කෙලෙසීමට ලක්කොට මරණයට පත් කළ පුවත තවමත් බොහෝ දෙනෙකුට අමතක නැහැ.

නමුත් අද වන විට මේ 'කාක දූපතේ' තත්ත්වය ඊට ඉඳුරාම වෙනස්. හිමිදිරි යාමයක හෝ සැන්දෑ සමයක කිසිදු බියක්, සැකක්, චකිතයක් නොමැතිව මුහුදු සුළඟ සිත් සේ ආඝ්‍රහණය කරගත හැකි සුන්දර වෙරළ උද්‍යානයක් අද මෙම 'කාක දූපත' තුළ පිහිටා තිබෙනවා.ලෝක බැංකුවේ සහන ණය ආධාර මත කොළඹ අගනගරය ආශ්‍රිත නාගරික සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ලෙස මහනගර සහ බස්නාහිර පළාත් සංවර්ධ අමාත්‍යංශය මගින් මෙම වෙරළබඩ උද්‍යානය ජනතා අයිතියට පවරා ඇත්තේ 2016 අප්‍රේල් 09 වෙනිදායි. එතැන් සිට අද දක්වා සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම්,බර්ගර්, බෞද්ධ, කිතුනු, හින්දු, ඉස්ලාම් ආදී විවිධ ජාති ආගම් වලට අයත් පිරිසක් දිනපතා පැමිණ එකට එක්වී විවේක සුවය විදින මෙම අපූරු බිම් කඩට නිරතුරුව පොලිස් ආරක්ෂාවද ලබා දී තිබෙනවා.

ඊට අමතරව මෙම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව අතීතයේ සිදුවූ නීති විරෝධී ක්‍රියා මැඩලීම පිණිස විශේෂ පොලිස් ආරක්ෂක වැඩපිළිවෙලක්ද මෙහි ක්‍රියාත්මක වන අතර එනිසාම සොර මැරකම් ආදියේ ශීඝ්‍ර අඩුවීමක් දක්නට ලැබෙන බවයි කිව හැක්කේ.

එමෙන්ම විවේක කුටි, නැරඹුම් අට්ටාල, පදික මංපෙත් ආදියෙන් සහ  කුඩා දරුවන් උදෙසා සැකසුණු විශේෂ ක්‍රීඩා මණ්ඩප මගින්  මෙම වෙරළ තීරය අලංකාරවත් වීම විශේෂත්වයක්. ඊට අමතරව විවිධ ක්‍රීඩා භාණ්ඩ සහ අරුමෝසම් භාණ්ඩ මිලදී ගත හැකි වෙළඳ කුටි කිහිපයක් ද මෙහි දක්නට ලැබෙනවා.

 ඒ අනුව අගනුවර සහ ඒ අවට ජීවත් වෙන ඔබටත් පරිසර දූෂණයෙන් පිරුණු, කලබලකාරී නාගරික පරිසරයෙන් අත්මිදී මුහුදු තීරය අද්දර සුවදායී පෙරවරුවක් හෝ සැදෑ කාලයක් ගත කිරීමට මෙය ඉතා සුදුසු පරිසරයක් බවයි කිව හැක්කේ.



සටහන සහ ඡායාරූප - සහන් සංකල්ප සිල්වා

 

පරංගියා කෝට්ටේ යාමේදී පැන ගත් ගල් දෙබොක්කාව

“පරංගියා කෝට්ටේ ගියා වගෙයි“ යන පිරුළ අසා නොමැති කෙනෙක් අප ජන සමාජයේ නැති තරම්; නමුත් මේ පිරුළ ආවාට ගියාට ජන කරළියට 
පැමිණි එකක් නොවෙයි. මෙහි අතිශය ප්‍රබල ඓතිහාසික පසුබිමක් තිබෙනවා. ඒ වගේම පරංගියා කෝට්ටේ ගිය පාරේ යම් තැනක් වශයෙන් හඳුනා ගැණුනු යම් ස්ථානයක් අදත් දක්නට පුළුවන්. මෙය ඇත්තේ මාකොළ සපුගස්කන්ද රජමහා විහාරයේ ඇති ගල් පව්වක් ආශ්‍රිතවයි. 
කෝට්ටේ රජ කළ අටවන වීර පරාක්‍රම බාහු රජ සමයේ එනම් ක්‍රි.ව. 1505 දී පෘතුගීසීන් අප රටට පැමිණීම මෙරට ජන සමාජය කැළඹීමට ලක් කළ සිදුවීමක්. ඔවුන්ගේ ශරීර වර්ණය, කඩිසර ගතිපැවතුම්, කතාබහ ආදී සියල්ල නිසා මහත්සේ කලබලයට පත් වන රට වැසියන් රජ තුමාට ඒ පුවත සැලකරන්නේ යකඩ තොප්පි සහ පාවහන් පැළඳගත් තිරුවානා ගල් කමින් ‍ලේ බොන මිනිසුන් පිරිසක් කොළඹ වරායෙන් ගොඩ බැස ඇති බවකි. එමෙන්ම ඔවුන් රිදී දෙක තුන දෙමින් මසුන් මිලට ගන්නා බවත් රජතුමන්ට දන්වන මෙරට වැසියන් වැඩිදුරටත් පවසා හිඳිනුයේ හෙණ හඬටත් වඩා බිහිසුණු හඬ නගන කළු ගල් පවා පලා දැමිය හැකි තුවක්කු ද ඔවුන් සතු බවයි. 
මෙම ප්‍රවෘත්තියෙන් විස්මයට පත්වන ධර්මපරාක්‍රමබාහු රජතුමා එවක උඩුගම්‍පොළ රජ කරමින් සිටි තම පිය රජුට දාව සුළු මවගේ කුසින් උපන් සකල කලාවල්ලභ රජුට මේ බව දන්වා සිටිනුයේ රහසිගතව කොලොම් තොටට ගොස් එම අමුතු මිනිස් කොට්ඨාසය ගැන තොරතුරු දැනගෙන එන ලෙසයි. ඒ අනුව සකල කලාවල්ලභයන් එම තොරතුරු විමසා දැනට පෘතුගීසීන් හා සාමකාමීව කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම ධර්ම පරාක්‍රම රජතුමා හමුවේ පවසා හිඳිනවා. මේ ප්‍රවෘත්තිය  රාජාවලිය අලකේශ්වර යුද්ධය ආදී ඓතිහාසික කෘතීන්වල සඳහන් වෙනවා. කෙසේ හෝ ඉන්පසු රජතුමා පෘතුගීසි හමුදාවේ සෙනෙවියන් දෙදෙනෙකුට තමන් බැහැ දැකීමට එන මෙන් රජතුමන් ඉල්ලීමක් කරන අතර එම ගමන කොළඹ සිට කෝට්ටේ දක්වා වන සැබෑ ගමන් මග වසන් වන අන්දමින් සිදු කළ යුතු බවටද රජතුමා තම ඇමැතිවරුන්ට නියෝග කරනවා. ඒ අනුව කෝට්ටේ රජ වාසලෙන් කොලොම්තොටට යන නියෝජිතවරුන් එම පෘතුගීසි හමුදා නායකයන් වට රවුම් මං පෙතක් ඔස්සේ කෝට්ටේ රාජධානිය වෙත කැඳවාගෙන එනවා. ඓතිහාසික සහ පුරා විද්‍යාත්මක වශයෙන් තහවුරු වී නොමැති වුවත් එම ගමන කැලණි ගඟ තරණය කොට  දෙපස වූ වගුරු බිම ඔස්සේ වත්මන් කිරිබත්ගොඩ මාකොළ ඔස්සේ ගොස් නැවත කඩුවෙලින් කැලණි ගඟ තරණය කොට දියවන්නාව මග ඔස්සේ කෝට්ටේ රාජධානිය වෙත යොමු වූ බවයි පැවසෙන්නේ. මෙහිදී කොළඹ සිට කෝට්ටේ දක්වා යාමට කැලණි ගඟ තරණය කිරීමට අවශ්‍ය නොවූවත් මේ මාර්ගය ඔස්සේ කැලණි ගඟ දෙවරක්ම තරණය කිරීමට සිදුවීම විශේෂ සිදුවීමක්. එහිදී එම පෘතුගීසි සෙනෙවියන් දෙදෙනා රැගත් කෝට්ටේ රාජ්‍ය නියෝජිතවරුන් මාකොළ සපුගස්කන්ද රජමහා විහාර භූමියේ පිහිටි ගල් දෙබොක්කාවක් ද පසුකොට ඇත්තේ එම ගමන අතිශය දුෂ්කර එකක් බව පෘතුගීසීන්ට ඒත්තු ගැන්වීමටයි. එහෙත් රාජ සභාව හමුවට පැමිණි මෙම සෙනෙවි වරුන් දෙදෙනාට කොළඹ නැව් තොටින් අහස්ගත වූ පෘතුගීසි කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් ඉතා හොඳින් ශ්‍රවණය වීම නිසා කෝට්ටේ රාජ්‍ය පාලකයන් තමන් රවටා ඇති බව පෘතුගීසීන් තේරුම් ගත් බවයි. ඓතිහාසික මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නා ඒ කෙසේ හෝ මාකොළ පිහිටි සපුගස්කන්ද රජමහා විහාරයට හෙවත් ග‍ලේ පන්සලට පියමං කරන ඔබට  පරංගියාගේ කෝට්ටේ යාම පිළිබඳ මානව විද්‍යාත්මක සාධකයක් වන මෙම ගල් දෙබොක්කාව මනාව දැක ගන්නට පුළුවන්.
 


සහන් සංකල්ප සිල්වා 
 

අසිරිමත් එළියක් විහිදුවන දිවාගුහාවට යමු

IMAGEසමන් දෙවිඳුන්ගේ ඇරයුමෙන් සිරිපතුල පිහිටවීම සඳහා වැඩම කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ සිරිපා හිමයේ දිවාගුහාව නම් ස්ථානයක දිවා විහරණය කළ පුවත අපගේ වංශකතාවල සඳහන් වෙනවා. නමුත් ඒ දිවාගුහාව පිහිටි ස්ථානය පිළිබඳ නිවැරදි නිශ්චයක් මේ දක්වාම නැහැ.

හැටන් නල්ලතන්නි ශ්‍රී පාද මාර්ගයේ සිරිපා හිමයේ සිට නල්ලතන්නිය දෙසට අඩි 500 ක පමණ පහලින් පිහිටා ඇති භගවා ලෙන හෙවත් නිශ්ශංකමල්ල ලෙන මෙම දිවා ගුහාව ලෙස ඇතැමුන් හඳුන්වනවා. ඊට අමතරව බලංගොඩ කල්තොට දක්වා වැටී ගත් මාවත ‍ඔස්සේ තන්ජන් තැන්න අද්දරින් දකුණට ගිය විට හමුවන කූරගල පර්වතයේ ඇති ස්ථානයකුත් මෙම දිවා ගුහාව ලෙස සමහරුන් නම් කොට තිබෙනවා.
 නමුත් අද වන විට දිවාගුහාව යනුවෙන් වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇති ස්ථානයටයි අද අප ඔබව මෙසේ කැඳවාගෙන යාමට උත්සාහ කරන්නේ. කුරුවිට, එරත්න මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර් 07 ක් පමණ ගිය විට හමුවන බටතොට හන්දියෙන් වමට හැරී නන්ද එල්ලාවල මාවත ඔස්සේ තවත් කිලෝමීටරයක දුරක් පසුකළ විට බටතොට කණිටු විදුහල දැකිය හැකියි. එම විදුහලේ ක්‍රීඩා පිටිය අද්දරින් වමට හැරෙන මාවත යොමු වී ඇත්තේ දැවැන්ත ගිරි කුලක් වෙතයි. එහි ඇති පුරාණ බටතොට ලෙන් විහාරයේ ඇති සුවිසල් ගල් ලෙන මෙම දිවා ගුහාව ලෙස අතිශයින් ප්‍රසිද්ධ වී තිබෙනවා.
මහනුවර යුගය දක්වාම බෞද්ධ ලෙන් විහාරයක්ව පැවැති මෙය පසු ක‍ලෙක මුළුමනින් වනගත වී තිබුණා. එහි අවසන්  ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදුකොට ඇත්තේ 1908 වසරේ බවයි එවකට අපට දැනගැනීමට ලැබුණේ. ඒ අනුව මීට හරියටම වසර 20 කට පෙර අප එහි යනවිට එම ගල්ලෙන මුළුමනින් වල් බිහිවී තිබූ අතර එහි තිබූ මහනුවර යුගයට අයත් සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ නේත්‍රා යුගල පවා කිසිවෙකු විසින් සාරා දමා තිබුණා. ඒ පිළිබඳව විමසුම් කළ අපට එහි ගම්වැසියෙකු කියා සිටියේ බුද්ධ ප්‍රතිමා වල නේත්‍රා ගමක් වෙත එල්ල වී තිබුණ හොත් ඉන් ගමට වස් වදින බව එවක ජනප්‍රියව තිබූ ජෝතිෂ්‍යය පත්‍රයක පළවී තිබූ බවයි. ඉන් පසුව එම ඛේදනීය වෘත්තාන්තය "බෞද්ධයන්ට බුදුපිළිම වලින් අපලයි - දිවා ගුහාවේ නේත්‍ර යුග්මය කියන කතාව" යන සිරස්තලයෙන් යුතුව 1998 ජනවාරි 04 වෙනිදා ලක්බිම ඉරිදා සංග්‍රහයේ ලිපියක් සම්පාදනය කිරීමට අපට හැකි වුණා.
(ලක්බිම ඉරිදා සංග්‍රහයේ  පළවු ලිපිය සහ  ඡායාරූප - මෙහි දකුණු පස ඇති ඡායාරූපයේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවට කර තිබූ හානිය සටහන්ව තිබේ.)

ඉන්පසු එම පුවත දැකීමෙන් මහත් කම්පාවට පත් පූජ්‍ය ගංගොඩවිල සෝම හිමියන් ඒ පිළිබඳව දුරකථනය මගින් අප වෙතින් කරුණු විමසා සිටියා. එම ගල්ලෙනේ සිට රූපවාහිනී ධර්ම දේශනාවක් කිරීමට තමන් වහන්සේ අදහස් කරන බවද ‍සෝමහිමියන් අපට දන්වා සිටියා. ඒ අනුව උන්වහන්සේ ගේ එම ප්‍රකාශය එවක සුමති සමූහ ව්‍යාපාර සභාපතිනි මිලිනා සුමතිපාල මැතිණිය වෙත දැන්වීමෙන් පසුව එම ධර්ම දේශනාවේ සම්පූර්ණ බරපැන දැරීමට එතුමිය ඉදිරිපත් වුණා.

1998 වසරේ එම ගල්ලෙනේ දී පටිගත  කෙරුණු ධර්ම දේශනාව එම වස‍රේ වසරේ දුරුතු පෝදා ස්වාධීන රූපවාහිනියෙන් ප්‍රචාරය වීමත් සමඟ එම බටතොට ලෙන් විහාරය කෙරෙහි ජාතික මට්ටමේ අවධානයක් යොමු වුණා. ඊට පසුදා සිටම එම ස්ථානය නැරඹීමට දිනකට සිය දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණෙන්නට පටන් ගත්තා. එම වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කළේ ස්වාධීන ‍රූපවාහිනියේ විධායක නිශ්පාදක මහසෙන් මොරවක විසින්.කෙසේ හෝ මෙම බටතොට ලෙනේ ප්‍රධාන ගල්ලෙනෙහි ආකෘතිය සහ කැලණි රජ මහා විහාරයේ සෝලියුස් මෙන්දිස් සිත්තරාණන් සිතුවමට නැගූ දිවාගුහා චිත්‍රය අතර විස්මිත සමාන කමක් දකින්නට පුළුවන්. ඔහුගේ මනැසෙහි දිවාගුහාව සම්බන්ධ මෙවන් මනෝ රූපයක්ම මැවුණේ කෙසේ දැයි අපට සිතා ගත නොහැකියි.

කෙසේ හෝ  මේ වන විට මෙය වැඳුම් පිදුම් කළ යුතු  ස්ථාන කිහිපයකින් සමන්විට පින් බර පුදබිමක්.
මෙවර සිරිපා සමයේ මෙම බටතොට ලෙන පුරාණ විහාරයට පිවිසෙන ඔබට ඉතා චමත්කාර ජනක අත්දැකීම් රැසක් ලබන්නට පුළුවන්. මෙම සුවිසල් ගල්ලෙනෙහි එක් ස්වභාවික ආරුක්කුවක් තුළින් සිරිපා කඳුවැටිය ඉතා රමණීය ලෙස දිස්වන අතර ඇතැම් හිමිදිරි යාමයන් හි ශ්‍රී පාදය දෙසින් එන අමුතුම ආලෝක ප්‍රභවයකින් මෙම ගල්ලෙන පිරී යන අයුරු ඔබට දැක ගන්නට පුළුවන්. එය බුදුරැස් විහිදීමක් ලෙස අතීතයේ මෙම ප්‍රදේශයේ ගැමියන් සලකා ඇති බවත් අපට දැනගන්නට ලැබුණා. මේ අතර නිරතුරුවම පාහේ ඒ අවට අහස්තලයේ දේදුණු දැක ගැනීමට හැකිවීමත් එක්තරා විශේෂත්වයක්. ඇතැම් විට එ‍ලෙස එක්වර දේදුණු දෙක තුනක් පායා ‍තිබෙනු උව ඔබට දැක ගත හැකියි.

ඒ කෙසේ හෝ 1908 සිට 1998 දක්වා වසර 90 කාලයක් පාළු අඳුරේ ගිලී තිබූ මේ ඉපැරණි පින් බිම නැවත ආලෝකමත්ව ඇත්තේ බුදු සසුන මෙරට පවතින තාක් කල් යළි අඳුරේ ගිලී නොයන ලෙසයි.





තිලක් සේනාසිංහ

වන අලි ඇතුන් සිත් සේ දැකගත හැකි හක්වටුනාව ජලාශය

IMAGEශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ අතුරින් වැඩි ප්‍රසිද්ධියක් නැති; එහෙත් සොබා සොඳුරු බවින් පිරී ඉතිරී ගිය ජලාශයක් පිළිබඳව විස්තර කිරීමටයි අද අපේ සූදානම.

මේ ජලාශය පිළිබඳව අපට යළිත් සිහියට නැංවෙන්නේ ගල්ගමුවේ දළ පූට්ටුවා නම් සද්දන්තයාගේ ඝාතනයත් සමඟයි. මේ සද්දන්තයා ඇත් දළ සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්ව තිබුණේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පොල්පිතිගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශය කේන්ද්‍ර කරගත් කහල්ල පල්ලෙකැලේ වන ජීවී රක්ෂිතය තුළයි.

1989 566 / 5 ගැසට් නිවේදනය මඟින් වනසතුන් සඳහා වෙන් කළ වන ජීවි කලාපයක් ලෙස 1989 වසරේ නම් කෙරුණු මෙහි වර්ග ප්‍රමාණය  අක්කර 6000 ක් පමණ වනවා. මේ වන කලාපය තුළ කුඩා වැව් කිහිපයක් දක්නට ලැබුණත් මීට ආශ්‍රිතව ඇති සුවිසල්ම දියවර වනුයේ අද අපේ විමසුමට ලක්වන 'හක්වටුණාව' ජලාශයයි.

වයඹ පළාතේ ඇති යෝජනා ක්‍රම අතරින් විශාලතම ජලාශයක් වන හක්වටුණාව වෙත කහල්ල පල්ලෙකැලේ රක්ෂිතයේ සිට අලි මං පෙතක් හෙවත් කොරිඩෝවක් සකස් කිරීමට යෝජනා වී තිබුණත් මේ දක්වා එය සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වී නැහැ. ඊට හේතුව එම ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව මේ වන විට ශීඝ්‍රයෙන් මිනිස් ජනාවාස බිහිවෙමින් තිබීමයි.මේ මිනිස් ජනාවාස වලින් බොහොමයක් අතීතයේ අලි ඇතුන් සඳහා වෙන්ව තිබූ මං පෙත් අවහිර වන සේ ඉදිකොට ඇති බව ඉතා පැහැදිළි කරුණක්. ඊට අමතරව 1970 වසරේ බලයට පත් සමගි පෙරමුණු රජය මගින් පොල්පිතිගම ප්‍රදේශයේ මඩහපොළයාය, වලගම්බාපුර, ඉරුදෙණියාය, බඹරගලයාය, තෙළඹු ඇල, මහපිටිය, රැකෑවල, ඇරැහැපොළ යාය, කට්ටම්බේරිය ආදී අතීතයේ වනයෙන් වැසී ගත් ප්‍රදේශවල ගොවි ජනාවාස බිහිකිරීමත් සමඟ වන අලින්ගේ ස්වභාවික වාසභූමි රැසක් අදවන විට ඔවුනට අහිමි වී තිබෙනවා. එහි පළමුව පදිංචි කරන ලද ජනපද වැසියන්ගේ දෙවන සහ තුන්වන පරම්පරාවල් මේ වන විට සොබාවික අලි මං පෙත් ආක්‍රමණය කොට මානව ජනාවාස ඉදිකොට ඇති බව ඉතා පැහැදිළි කරුණක්. ඒ කෙසේ හෝ මේ තත්ත්වය යටතේ අලි මිනිස් සහජීවන වැඩපිළිවෙලක් පිළිබඳව මේ දක්වාත් නිශ්චිත විසඳුමක් ඉදිරිපත් වී නැහැ.

මීට දශක තුනකටත් වැඩි කලක් තිස්සේ මේ සම්බන්ධයෙන් වත්මන් වනජීවි සහ බුද්ධශාසන අමාත්‍ය ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා මහතා වනජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවලිය සම්බන්ධයෙන් ගැමියන් තුළ ප්‍රසාදයක් නැත්තේ ඇමතිවරයා මිනිසුන් අමතක කොට අලින් පිළිබඳව සිතනවාය යන ඒකපාර්ශවීය සිතුවිල්ල නිසයි. එය පසුගිය මැතිවරණ වලදී ඔහුට දේශපාලනික අවාසියක් ගෙන දුන් බවට එහි වැසියන් අපි හා කීවා.

ඒ කෙසේ හෝ ඉබ්බාගමුව, කුඹුක්ගැටේ හරහා මඩගල්ල පාර ඔස්සේ  ගොස් එගොඩගම හන්දියෙන් හැරී තලා ‍කොළ වැව පාර ඔස්සේ හිමිදිරියක හෝ සන්ධ්‍යා යාමයක මෙම මනරම් පරිසර පද්ධතිය වෙත පියනගන ඔබට අදටත් එම ජලාශය ආශ්‍රිතව ජීවත්වන වන අලි ඇතුන් ඇතුළු ක්‍ෂීරපායින් සේම පක්‍ෂි, උරග සහ සමනල ආදී සොබාදහමේ මාහැගි උරුමයන් රැසක් නෙත් පුරා සිත් පුරා දැකබලා ගත හැකි වනවාට කිසිදු සැකයක් නැහැ.ඒ කෙසේ හෝ මෙම ප්‍රදේශයේ දැනට ඉදිවී ඇති මානව ජනාවාස ඒවායේ පදිංචි කරුවන්ට වන්දි ගෙවා හෝ ඉවත්කොට වසර සියදහස් ගණනක් තිස්සේ අලි ඇතුන් හිමිකරගෙන තිබූ ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික උරුමය රැක දීම බුද්ධිමත් සමාජයක මාහැගි යුතුකමක් ලෙසයි අප දකින්නේ. එවිට ඔවුන්ට ලැබෙන ස්වභාවික රැකවරණය යටතේ දළ පූට්ටුවා වැනි සද්දන්තයන්ට ලක් වූ ඛේදනීය ඉරණම මදකින් හෝ අවමවනවාට සැක නැහැ.

 

සහන් සංකල්ප සිල්වා

පිදුරුතලාගල කඳු සෙවනේ සැඟවුණු මන්දාරම් නුවරට යමු

IMAGEපිදුරුතලාගල, ගෝනපිටිය, කබරගල සහ උඩගබ්බල යන කඳු පන්ති වලට මුවා වීම නිසා දවසේ වැඩි වේලාවක් අදුරු ස්වභාවයක් උසලන අපූරු ඉසව්වක් පිළිබඳවයි අද අපේ මේ විමසුම.

මේ ප්‍රදේශය හැඳින්වෙන්නේ මන්දාරම් නුවර යනුවෙන්. නුවරඑළි දිස්ත්‍රිකයට අයත් මේ ගම් පියසට  මහනුවරින්, රිකිල්ලගස්කඩ, පදියපැලැල්ල ඔස්සේ ඔබට පැමිණිය හැකියි. මේ මන්දාරම් නුවර නුවරඑළිය දිස්ත්‍රිකයට අයිති වුණත් සමශීතෝෂ්ණ දේශගුණයක් සහිත ගම්පියසක්.

සදාහරිත වන ගහනයකින් සහ දවසේ වැඩිම වේලාවක් මිහිදුමින් ගැවසුණු කඳු පන්තිවලට මැදි වූ මේ අපූරු පුරවරය කොළපතන ඇල්ල ඇතුළු සිඟිති දිය ඇලි කිහිපයකින් ද පොහොසත්.

මේ අපූරු පරිසරයට මහනුවර සිට වගේම නුවරඑළියේ සිටත් ළඟා වන්නට පුළුවන්. නුවරඑළියේ සිට මන්දාරම් නුවරට ඇති දුර කිලෝමීටර් 38 ක් පමණ වෙනවා.පිදුරුතලාගල පාමුල ඇති මීදුම් ගම්මානය ලෙස අතීතයේ සිට ප්‍රකට මෙය එකල 'මන්දාරම් පුරය' යනුවෙන් හැඳින්වූ බවත් මහනුවර රාජධානි යුගයේදී මෙය ඉතා බලගතු ශිව පූජකයෙකුගේ ග්‍රහණයට යටත් වී තිබූ බවත් පළමුවෙනි විමලධර්මසූරිය රජු ඒ ශිව පූජකයාගේ බලය බිඳ මේ පුරය බේරාගත් බවත් 'මන්දාරම්පුර පුවත' නම් ඵෙතිහාසික ග්‍රන්ථයේ සඳහන් හේන් සහ ආලින්දාකාර කුඹුරුවලින් ගහණ වූ මන්දාරම් පුර වැසියන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය ගොවිතැන වන අතර පළිබෝධ නාශක ආදියෙන් නොකෙළෙසුණු සහල් සහ එළවළු මිලදී ගැනීම සඳහා මේ ප්‍රදේශය ඉතා සුදුසු බව කිව යුතුයි.තවමත් නාගරික ලක්ෂණ එක් නොවූ බෝධියක් මැදිකරගත්  මන්දාරම් නුවර කඩමණ්ඩිය පවා නිතර අඳුරු පැහැති මීදුමකින් වැසී යන අතර එහි ව්‍යාපාරිකයන් ප්‍රකාශ කළේ දවසේ වැ‍ඩිම වේලාවක් වෙළඳසල් තුළ විදුලි බුබුලු දැල්වීමට සිදුවන නිසා සෙසු ප්‍රදේශ වලට වඩා තමන්ගේ විදුලි බිල ඉහළ යන බවයි.
සාමාන්‍ය සංචාරකයන් මෙහි නොපැමිණියත් පරිසර සංචාරයේ නාමයෙන් මෙහි පැමිණෙන කණ්ඩායම් ‍මන්දාරම් නුවර විවිධ ස්ථාන වල රාත්‍රී කඳවුරු ඉදිකොට බීමත්ව අශීලාචාර ලෙස හැසිරෙන බව පවසන මෙහි ගැමියන් ඒ පිළිබඳව කතා කරන්නේ දැඩි නොසතුටකින්. ඒ අනුව ඔවුන්ගේ සදා  හරිත නිසල ගැමි වන පියස නාගරීකරනයෙන් වැනසෙනවාට දැඩි සේ අකමැති ඔවුන් එවැනි සංචාරකයන් මෙහි පැමිණෙනවාට වඩා නොපැමිණෙනවා නම් හොඳ යැයි අප හා පවසා සිටියා.එමෙන්ම මන්දාරම් පුර ආශ්‍රිතව දැනට ඉදිවෙමින් පවතින කුඩා ජල විදුලි බලා ගාර නිසා ප්‍රදේශයේ ජල මූලාශ්‍ර වලට අයහපත් බලපෑම් සිදුවී ඇති අතර එය ප්‍රදේශයේ ජෛව විවිධත්වයට බලපෑම් ඇති කරන බවත්  එමගින් තමන්ගේ කෘෂිකාර්මික ජන ජීවිතයට ද බාදා පැමිණ ඇති බවත් පවසන එහි ගොවි ජනතාව පිදුරුතලාගල ඇතුළු කඳු වැටි හැරුණු කොට තමන් දෙස බලන වෙන කිසිවෙකුත් නොමැති බවයි අප හා සිනාසෙමින් කියා සිටියේ. එමෙන්ම වතු ආශ්‍රිත ද්‍රවිඩ ජනතාව හැරුණු කොට සිංහල බෞද්ධ ජනතාවක් වෙසෙන මන්දාරම් නුවර ජනසමාජය තුළ ගුප්ත විශ්වාස තවමත් ශේෂව පවතින බව මේ ගමනේ දී අපිට මැනවින් වැටහීගියා. ඒ කෙසේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම පෙදෙසකම ස්භාසෞන්දර්ය නරඹන ඔබට මෙම මන්දාරම් පුරයෙන් ලැබෙන සුවිශේෂ අත්දැකීම අප රටේ වෙන කවර හෝ ස්ථානයක දී ලැබිය හැකි දැයි අපටනම් සිතා ගැනීමටවත් බැහැ.


බොහෝ දෙනෙක් නොදත් සොදුරු පාරාදීසය ඇල්ල කපොල්ල

ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් නොදත් සොබා සොදුරු බවින් අනූන ස්ථාන රැසක් තිබෙනවා. ඒවා අතරින් ඇල්ල කපොල්ලට හිමි වන්නේ මුල් තැනක්. රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව ආදී ස්ථාන පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙක් දැන සිටියත් ඒ ඉසව්වේම ඇති ඇල්ල කපොල්ලේ ආශ්චර්යවත් දර්ශනය ගැන බොහෝ දෙනෙකු තවමත් දැනුවත් නැහැ. නමුත් අතීතයේ වතු වගාවේ යෙදුණු යුරෝපීයයන් මේ ඇල්ල කපොල්ලේ අසිරිය සිත් සේ විඳගත් බවට සාක්ෂි ‍තිබෙනවා. එනිසාම අදත් ඇල්ල විදේශීය සංචාරකයන්ගේ පාරාදීසයක්.

උඩරට දුම්රිය මාර්ගයේ හීල් ඔය සහ ඇල්ල දුම්රිය ස්ථාන අතර ඇති කිතල් ඇල්ල ප්‍රදේශයට මේ ආශ්චර්යමත් දර්ශනය දැක ගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මෙහි චමත්කාරය වඩාත් සිත් සේ විඳ ගැනීමට නම් ඇල්ල දුම්රිය ස්ථානයෙන් බැස මීටර් 500 ක් පමණ ආපසු පැමිණ එතනදී හමුවන කළු පාලම අද්දරින් ඇල්ල ගල කන්ද තරණය කළ යුතුයි. අඩි 500 ක පමණ උසක් මෙසේ තරණය කළ විට රාවණා ඇල්ල ගලා බසින ඇල්ලේ ගලේ සිට සිරිලක් දිවයිනේ දකුණු පළාතේ විශාල ප්‍රදේශයක් සිත් සේ දැක බලා ගත හැකියි. ඌව පළාතේ සිට දකුණු පළාත දැක ගත හැකි කදිම ඉසව්වක් ලෙස මේ ඇල්ල කපොල්ල හැඳින්වෙනවා. නමුත් මිහිදුමින් යුතු කාලයට ඒ කිසිවක් නෙත නොගැටුණත් හාත් පස ඇති සොබා සෞන්දර්යෙන් ඔබේ සිත් සතන් වසඟ වනවාට සැක නැහැ.

පුංචි ශ්‍රී පාදය නමින් හැඳින්වෙන කඳුගැටයක් මේ ආසන්නයේ තිබෙනවා. එය පිහිටා ඇත්තේ ඇල්ල බල්ලකෙටුව හරහා නමුණුකුල මාර්ගය ආසන්නයේයි.

මේ කඳු පන්තිය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 5000 ක් පමණ උසින් යුතු බවයි පැවසෙන්නේ.

පැහැදිළි අහස සහිත දිනවලදී මේ ඇල්ල කපොල්ලේ සිට දකුණු ලකේ තිස්සමහාරාමය දාගැබ පවා දිස්වන බවට ප්‍රදේශ වාසීන් පවසනවා. ඒ කෙසේ හෝ මේ අසිරිමත් දසුන් සිත්සේ නෙතට හසුකර ගැනීමට නම් දුර දක්නයක් භාවිතා කළ යුතු වෙනවා.‍

මෙම ඇල්ල නගරයෙන් ශීඝ්‍රාකාර බෑවුමක් ඔස්සේ පහතට වැටෙන මාර්ගය පහළ ඌවේ ප්‍රධාන නගරයක් වන වැල්ලවාය දක්වා විහිද යනවා. ඇල්ල නගරයෙන් විහිදෙන අනෙක් මාර්ගය නමුණුකුල පස්සර ඔස්සේ බදුල්ල දක්වා විහිදයන අතර ඇල්ල ප්‍රදේශයේ සොබා සොඳුරුබව රසවිඳින ඔබට නවාතැන් පහසුව පිළිබඳව නම් කිසිදු ගැටළුවක් ඇතිවන්නේ නැහැ. ඊට හේතුව මෙම ඇල්ල ප්‍රදේශය විදෙස් සංචාරකයන්ගේ සිත් වසඟ කරවන සොබාදහමේ පාරාදීසයක් වීමයි. මෙහි විවිධ මිල ගණන් යටතේ නවාතැන් පොළවල් රැසක් තිබෙනවා.

මෙම සුන්දර ගමනාන්තය සඳහා අගනුවර සිට වාහනයකින් පැමිණෙනවා නම් රත්නපුර බලන්ගොඩ හරහා කුඹල්වල හන්දිය ඔස්සේ මෙහි ළඟාවීමට පුළුවන්. මේ ඇල්ල ප්‍රදේශය සහ රාවණා රජු අතර ඇති ජනප්‍රවාද ශීඝ්‍රයෙන් අභාවයට යමින් පවතින අතර ඒවා පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන්නවුන්ට වුවද මේ ඇල්ල ප්‍රදේශය කදිම ගමනාන්තයක් බව කිව යුතුයි.

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිසිදු වාතාශ්‍රය සහිත ප්‍රදේශ අතරින් මෙම ඇල්ල ප්‍රදේශය මුල් තැනක් ගන්නා බවත් මෑතක දී සිදුකරනු ලැබූ පාරිසරික අධ්‍යනයකින් සනාථ වී තිබෙනවා.


 

සහන් සංකල්ප සිල්වා

දුම්බර කඳුවැටියේ සොභාදම් රජදහන පිටවල පතනට යමු

ශ්‍රී ලංකාවේ දක්නට ඇති අසිරිමත් ස්වභාවික පරිසර පද්ධතීන් අතර පතන් වලට හිමිවන්නේ විශේෂ තැනක් ඒ පතන් අතරිනුත් මාතලේ දිස්ත්‍රිකයේ නකල්ස්; දුම්බර කඳුපන්තියට අයත් පිටවල පතන අපේ රටේ විතරක් නොවේ ජාත්‍යන්තර වශයෙනුත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අගනා පරිසර පද්ධතියක්. පතන යන්නෙන් අදහස් වන්නේ කඳු වළල්ලකට මැදි වූ තැනිතලා ප්‍රදේශයක්.

නකල්ස් කඳු වලල්ලට මැදිව පිහිටි සුවිසල් තැනිතලා ප්‍රදේශයක් වන පිටවල පතන පතන යන්නට දිය හැකි විශිෂ්ට උදාරණයක්. මුළුමනින් කලුගල් තලාවක් වන මේ පතන් බිමේ ඇත්තේ අගල් කිහිපයට සීමා වුණු තුනී පස් තට්ටුවක් විතරයි. එනිසා මෙහි කිසිම උස් ශාකයක් වැඩෙන්නේ නැහැ. බොහෝ විට මේ පතන් වල දැකිය හැක්කේ තෘණ පඳුරු පමණයි. වැසි කාලයට මෙම ගල්තලාව මතට නොමදවම ලැබෙන ජලයෙන් පෝෂණය වීම නිසා පිටවල පතන ජෛව විවිධත්වයෙන් අනූන පරිසර කලාපයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධයි.

දැනට අධ්‍යාපනික පර්යේෂණ සහ සංරක්ෂණ කලාපයක් ලෙස නම් කොට ඇති මෙය මුළු මනින් වන ජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව භාරයේ පවතින පරිසර පද්ධතියක්. පිටවල පතනට පමණක් සීමා වූ 'පතන් අල' මෙලොව වෙන කිසිදු තැනකින් දක්නට නොලැබෙන බව පැවසෙනවා. ජූලි, අගෝස්තු, සැප්තැම්බර් ආදී මාස වල පවතින නියඟය නිසා මුළු පිටවල පතනම වියලි බවට පත්වන අතර එහිදී මේ පතන් අල ශාකයද මුළු මනින් වියලී ගියත් නැවත ඊසාන දිග මෝසම් වරුෂාවත් සමඟ එම අල වලින් නැවත එම ශාකය වැඩෙනවා. ඊට අමතරව කඳුලැස්ස, නිල්මොණරැස්ස, වටැස්ස ආදී දුර්ලභ ශාක සහ දුම්බර ගල්පර මැඩියා ආදී දුලභ සතුන් මේ අගනා පරිසර පද්ධතියේ දී ඔබට දැක ගන්නට පුළුවන්.

පිටවල, රත්කින්ද,ඇටැන්වල ආදී ගම්මාන ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇති පිටවල පතනට මානිගල ඇතුළු කඳුවැටි මනාව දර්ශනය වෙනවා. එමෙන්ම වස්ගමුව ජාතික වනෝද්‍යානයේ සැරිසරන අලි ඇත්තු වියළි කාල වලදී මෙම පතන් බිමේ දී දැකගන්නට පුළුවන්. මෙම පිටවල පතනේ කෙලවරක් ප්‍රපාතයකින් නිමාවට පත් වන අතර එය හැඳින්වෙන්නේ පුංචි ලෝකාන්තය නමින්. මුහුදු මට්ටමින් අඩි 4000 ක් පමණ උසින් පිහිටි මෙහි වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 20 පමණ වනවා. එමෙන්ම දුම්බර ප්‍රදේශයට ආවේනික ‍මිහිදුම ඇතැම් උදේ සහ රාත්‍රී කාලවල මේ පිටවල පතන මුළුමනින් වැළඳගෙන සිටිනු දක්නට පුළුවන්.

නමුත් මෑත කාලයේ සිට අප ර‍ටට බලපාන දේශගුණික විසමතාවයන් නිසා මේ පිටවල පතනත් දැඩි නියගයන්ට ගොඳුරුවූ බව කණගාටුවෙන් වුවද කිව යුතුයි. නමුත් වැසි කාලවලදී ජල මූලාශ්‍ර රැසකින් පෝෂණය වන මේ පිටවල පතන අප ‍රටේ ඇති ස්වබාවදමේ විශිෂ්ටතම තිළිණයක් බව කිව යුතුමයි.

නමුත් අනවසර වගා කරුවන්ගෙන් සහ පරිසරය කෙරෙහි තැකීමක් නොමැති දේශීය සංචාරකයන්ගෙන් මේ පරිසර කලාපයට සිදුවන හානිය අවමකොට මෙය රැක ගැනීම අපකාගේත් මහඟු යුතු කමක්. මාතලේ සිට රත්තොට නගරයට පැමිණ කිලෝමීටර් 15 ක දුෂ්කර මංපෙතක් ඔස්සේ පැමිණ රිවස්ටන් සම්ප්‍රේෂණ කුළුන මාර්ගය ඔස්සේ ඔබට මෙහි ළඟා විය හැකියි. නමුත් මිහිකතට අමිල මෙහෙවරක් ඉටුකරන මෙවන් පරිසර පද්ධතීන් වලට කිසිදු අයහපත් බලපෑමක් සිදු නොකිරීම මෙහි එන ඔබ කාගේත් වගකීමක් බවද නොකියාම බැහැ.

සහන් සංකල්ප සිල්වා

දළඳා හිමි සඟවා තැබූ මාලිගාතැන්නට යමු

මාලිගාතැන්න යන නම සහිත ස්ථාන අපේ රටේ බොහෝ ප්‍රදේශ වලින් හමුවනවා. ඒ අතරින් ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මාලිගාතැන්න ට හිමිවන්නේ සුවිශේෂ ස්ථානයක්. මාලිගාතැන්න යනුවෙන් පැවසීමේ දී මාලිගාවක් ඇති බව හැඟුණත් එනමින් බොහෝ විට විස්තර වන්නේ එවන් ස්ථාන වල පැරණි රජ කෙනෙකුගේ තාවකාලික වාසස්ථානයක් තිබූ බවයි. පැරණි රජ වරුන් සහපිරිවරින් දුර ගමන් යන අවස්ථාවලදී විවේක ගන්නා ස්ථාන වල ඉදිකරනු ලබන තාවකාලික නිවහන් හැඳින්වූයේ 'ගමන් මාලිගාව' යනුවෙන්. නමුත් මේ මාලිගාතැන්නේ පිහිටීම අනුව අතීතයේ රජදරුවන් කිහිප දෙනෙකුම ස්ථිරව හෝ තාවකාලිකව මෙහි වාසය කළ බව ඕනෑම කෙනෙකුට ඒත්තු යනවා. ඒ අතරින් වළගම්බා රජු මෙහි වාසය කළ බව සාධාරණ ලෙස ඒත්තු යනුයේ ඒ අවට ඇති පිළිකුත්තුව සහ වාරණ යන ලෙන් විහාර ආශ්‍රිතව බ්‍රාක්මීය අකුරින් ලියැවුණු ලෙන් ලිපි හමුවන නිසයි.

මේ මාලිගාතැන්න සම්බන්ධ තවත් සුවිශේෂත්වයක් වන්නේ මෙහි දළඳා වහන්සේ තාවකාලිකව වඩා හිඳවූ බවට පත්නා විශ්වාසය නිසයි. කෝට්ටේ යුගයේ සිටි හිරිපිටියේ රාළ නම් ඒකනායක පරපුරේ දියවඩන නිලමේවරයෙකුට 'කොට්ටේ කලාලේ දත මැදගන් රාළේ' යනුවෙන් සිහිනයෙන් ලැබුණු පණිවුඩයක් මත පෘතුගීසීන්ගෙන් දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කර ගැනීම පිණිස සීතාවක රජ කළ මායාදුන්නේ රජුට බාර දුන් බව ප්‍රකට කරුණක්.

කෝට්ටේ රාජධානියෙන් දළඳාව සීතාවක රාජ්‍යයට අයත් කුරුවිට දෙල්ගමුව රජමහාවිහාරයට වැඩම වන තුරු මෙම මාලිගාතැන්නේ වඩාහිඳවූ බවත් එහිදී නිරතුවම දළඳා වහන්සේට පිඳුම් දුන් බවත් ඉන් පසුවද දළඳා වහන්සේ වඩාහිඳුවා තිබූ එම පර්වත මස්ථකයට පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වූ බවත් ජනශ්‍රැතියෙහි සඳහන් වෙනවා. එසේ පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම සඳහා මල් වැවූ ප්‍රදේශය හිරිපිටියේ රාළගේ නම ද එක්කොට 'මල්වතු හිරිපිටිය' යනුවෙන් නම් කළ බවත් එම ප්‍රදේශය අද ද එනමින්ම හැඳින්වෙන බවත් ප්‍රකට කරුණක්.කොළඹ නුවර ‍ප්‍රධාන මාර්ගයේ ගම්පහ, මිරිස්වත්ත හන්දියෙන් වමට හැරී කිලෝ මීටර් පහක් පමණ ගිය විට ගම්පහ දිසාවේ සුවිසල්ම වන ගහනයක් සහිත පිළිකුත්තුව රජ මහ විහාරය හමුවෙනවා. පැරණි බ්‍රාහ්මීය සෙල්ලිපි සහිත මෙම පුදබිමේ සිට තවත් මීටර් 500 ක් පමණ ගිය විට මෙම මාලිගාතැන්නට පිවිසිය හැකියි. සුවිසල් ගල් පර්වතයක පිහිටා ඇති මෙම මාලිගා තැන්නෙහි පහළ කොටස දැන් 1924 වසරේ සිට ආරන්‍ය සේනාසනයක් ලෙස ප්‍රකට වී තිබෙනවා. එම සේනාසනය පසුකොට දුර්ග මාර්ගයක් ඔස්සේ කඳු මුදුනට පිවිසෙන ඔබට ඉතා රමණීය වටපිටාවක් දැක ගන්නට පුළුවන්. මෙම දුර්ග මාර්ගය ඔස්සේ ගමන් කිරීමේ දී සුවිශේෂ පිහිටීමක් වන ගල් දෙබොක්කාවක් මැද්දෙන්ද ඔබට ගමන් කිරීමට සිදුවෙනවා. අතීතයේ එක්තරා අවස්ථාවක මෙම ගල් දෙබොක්කාව මැදින් ගමන් කළ ඇතෙකු එහි සිරවී මිය ගිය පුවතක් එම ප්‍රදේශයේ පැරැන්නන් අතර අදත් ප්‍රචලිතව පවතිනවා.පියසේන නිශ්ශංක ශූරීන් ලියූ පසුව සිනමාවට ද නැගූ 'වදුල' නවකතාවට පසුබිම් වී ඇත්තේ මෙම මාලිගාතැන්න කඳු ආශ්‍රිත ගැමි පරිසරයයි.

පහතට රට තෙත් කලාපයට ආවේණික ස්වභාවික වෘක්ෂලතාදියෙන් බහුල මෙම මා හැඟි පරිසර පද්ධතිය වන සංහාරකයන්ගේ හා පුරාවස්තු සංහාරකයන්ගේ ගොදුරු බිමක් බවට පත්වීම කණගාටුවට කරුණක්.

ඒ කෙසේ හෝ කෑමට යමක් සහ බීමට ජලය රැගෙන පැය කිහිපයක විවේකය අත්විඳීමට කැමති ඔබට මේ මාලිගාතැන්න කදිම එක් දින චාරිකා ගමනාන්තයක් වනවාට සැක නැහැ.  නමුත් මෙහිදී පොලිතින් ප්ලාස්ටික් ආදී පරිසරයට අහිතකර ද්‍රව්‍ය කිසිවක් මෙහි නොහෙලා යාම ඔබ සතු යුතුකමක් සහ වගකීමක් බවද කිවයුතුමයි.

සහන් සංකල්ප සිල්වා

අාදී මානවයන් ගැන රහස් හෙළි කරන 'මළවුන්ගේ ලෙනකට' පිවිසෙමු

අපගේ වංශ කතා මූලාශ්‍ර වලට අනුව ලක් ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ විජය කුමරු ඇතුළු පිරිසගේ පැමිණීමත් සමඟයි. නමුත් පුරා ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් කියන්නේ ඊට වසර දහස් ගණනක සිට අප රටේ දියුණු මානව ශිෂ්ටාචාරයක් පැවැති බවයි.

එහෙත් පුරාවිද්‍යාඥයන් මේ මතය පිළිගන්නේ නැහැ. ඔවුන් පවසන්නේ ක්‍රිස්තු පුර්ව වසර එක්ලක්ෂ විසිපන්දහසක සිට කෙමෙන් පරිනාමය වූ ආදි මානවයන් මෙලොව රටේ විසු බවයි. ඒ කෙසේ හෝ අද අප ඔබ කැඳවාගෙන යාමට සැරසෙනුයේ ඊට මෑත කාලීන ඉපැරණි මානව ජනාවාසයක් වෙතයි.

කොළඹ - නුවර පාරේ නිට්‌ටඹුව මංසන්ධියෙන් දකුණට හැරී කිලෝමීටර් පහක්‌ පමණ ගමන් කළ විට අත්තනගල්ල රජමහා විහාරය හමුවෙනවා. ඒ විහාරය පසුකර වමට හැරී පස්‌යාල පාරේ මඳ දුරක්‌ ගිය විට විහාරයේ මකර තොරණ අද්දරින් නැවත දකුණුපසට විහිදුණු මාවතක්‌ දැකිය හැකියි. එය ඇතාඋඩකන්ද, දුනුමාල, ඔස්සේ ගලපිටමඩ දක්‌වා දිවෙන මාර්ගයයි. අත්තනගල්ල රජමහා විහාරයේ සිට මෙම මාර්ගයේ කිලෝමීටර් හයහමාරක්‌ පමණ ගමන් කළ විට අලවල ග්‍රාමයට පිවිසිය හැකියි. මෙම ගම්මානයේ ඉහත්තාවට වන්නට පිහිටා ඇති අලවල පොත්ගුල් ලෙන රජමහා විහාරය අසලින් වැටී ඇති අතුරු මඟේ මඳ දුරක්‌ ඉදිරියට ගොස්‌ පොත්ගුල් කන්ද වනය මැදින් වැටී ඇති දුෂ්කර එහෙත් සුන්දර මාර්ගයේ කිලෝමීටරයක්‌ පමණ ඉහළට ගමන් කරන විට මෙම 'ආදි මානවයන්ගේ ඉසව්වට' පිවිසිය හැකියි.‍

2009 වසරේ කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයීය පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය මගින් සිදුකරන ලද කැණීම්වලට අනුව නිසැක ලෙසම අලවල යනු ප්‍රාග් ඓතිහාසික ආදි මානව ජනාවාසයන් බව තහවුරු වී තිබෙනවා. එම ජනාවාසය ක්‍රි.පූ. වසර 14,000-8,000අතර බවයි පැවසෙන්නේ.

බස්‌නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ ගිනිකොන සීමාවේ පිහිටි මෙම අලවල ලෙන, සියනෑ කෝරළේ උඩගහපත්තුවට අයත්. පරිපාලනමය වශයෙන් ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ අත්තනගල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාශයේ අලවල උතුර ග්‍රාමසේවා වසමේ මෙම අලවල පොත්ගුල් ලෙන පිහිටා තිබෙනවා. නිට්‌ටඹුවට නුදුරු අත්තනගලු ඔය ඉහළ නිම්නයේ අතු ගංගාවලින් පෝෂණය ලබන කලාපයක මේ අලවල ලෙන පිහිටා තිබීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ ආදී මානවයන්ද තමන්ගේ වාසස්ථාන සඳහා ජලාශිත ප්‍රදේශ තෝරා ගත් බවයි. පහතරට තෙත් කලාපීය වනාන්තරයකින් වට වූ කඳුකර භූමියක එක්‌ බෑවුමක්‌ මැද පිහිටි මෙම ප්‍රදේශය භූගෝලීය සාධක අනුව විමසා බලන විට මුහුුදු මට්ටමින් අඩි 800ත් 1300ත් අතර උන්නතාංශයකින් යුක්‌ත බව දැකිය හැකියි. මේ උන්නතාංශ සීමාව තුළ මුහුදු මට්ටමින් අඩි 1286ක උසකින් ඇතාබැඳි ලෙනත්, මුහුදු මට්ටමින් අඩි 984ක්‌ උස අලවල මහ කන්දත්, මුහුදු මට්ටමින් අඩි 842ක්‌ උස කහගල කන්දත්, පිහිටා ඇති අතර පොත්ගුල් ලෙන මුහුදු මට්ටමින් අඩි 1029ක්‌ උස්‌ වූ කඳු ගැටයක පිහිටා තිබෙනවා.

අලවල පොත් ගුල් විහාරය පසුකර මීටර් 200ක් පමණ යන විට හමුවන මෙම ගුහා ලෙනට පිවිසිමට නිශ්චිත අඩි පාරක් නොමැති නිසා කන්ද තරමක් අසීරුවෙන් තරණය කර යුතු වෙනවා. කන්දේ ඉහළට නැඟුණු පසු දකුණු දිශාවට වන්නට පිහිටි වන ලැහැබ හරහා ගොස් ගුහාව තුළට පිවිසිය හැකියි.

ආදී මානවයන් අප මෙන් පවුල් වශයෙන් නොව කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට ජීවත් වූ බවයි පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය මෙම ගුහාව එකවර 50කට පමණ පිරිසකට අව් වැසිවලින් අරක්ෂා විමට හැකි කදිම ස්ථානයක්. මිට අමතරව ගුහා බිම පුරා විසිරිතිබු බෙලි කටු ආදී මානවයන්ගේ ආහාර සහ අනෙකුත් අවශ්‍යතා සංතෘප්ත කළ ඒවා බවට සැක නැහැ. ඊට අමතරව ගුහාව තුළ අදිමානවයා භාවිතාකල ගල් අයුධ හා ගල්, මෙවලම්අස්ථිමය, අයුධ සතුන්ගේ අස්ථි කොටස්පුරාවිද්‍යාඥයන්ට හමුවී තිබෙනවා.  ඒ අනුව අපට නිසැක ලෙසම තහවුරු කර ගත හැක්කේ ක්‍රිස්තු පුර්ව 14000-8000 දී පමණ මෙහි නොදියුණු ආදී වාසීන් ජීවත් වූ බවයි.

එහෙත් කාලයාගේ ඇවැමෙන්අප රටේ ශිෂ්ඨාචාරය ඇතිවී බුදු දහම ස්ථාපිත වු පසු ක්‍රිස්තු පුර්ව තුන්වෙනි සියවසින් පසුව මෙම ස්ථානය සංඝාවාසයක් බවට පත් වූ බව කටාරම් කොටා ඇති ලෙන සහ ඉපැරණි බ්‍රහ්මීය අක්ෂර වලින් තහවුරු වෙනවා. එමෙන්ම මෙම ස්ථානයට පොත්ගුල් යන නම භාවිතකොට ඇත්තේ පසුකාලීනව ඉපැරණි දහම් පොත් විශාල ප්‍රමාණයක් මෙම ලෙන තුළ සංරක්ෂණය කොට තිබු නිසා බව ගැමියන්ගේ විශ්වාසයි.

එමෙන්ම මෙම ස්ථානය ආශ්‍රිතව අලවල පුරාණ ලෙන් විහාරය පිහිටා ඇති නිසා මෙම චාරිකාවේදී අතිශය සංවර ශීලි වීමටත් පොලිතින් පාල්ස්ටික් ආදී නොදිරන ද්‍රව්‍ය පරිසරයට එක් නොකිරීමටත් අප වග බලා ගත යුතු වෙනවා.


ඒ.ජී.රේණුකා

අපේ රටේ මුල්ම තේ වත්ත සියැසින් දැක ගනිමු

ශ්‍රී ලාංකේය අපගේ ප්‍රධාන ආහාරය  බත් සේම ප්‍රධාන පානය තේ බව රහසක් නොවෙයි. අපි බොන හැම කෝප්පයකදීම සිහි කළයුතු විශේෂිත පුද්ගලයෙක් ඉන්නවා. ඒ තමයි ඉංග්‍රීසි ජාතික ජේමිස් ටේලර්. ශ්‍රී ලාංකීය තේ වගාවේ නිර්මාතෘ ලෙස අවිවාදයෙන්ම පිළිගැණෙන ජේමිස් ටේලර් අප රටේ මුල්ම තේ වගාව ආරම්භ කළේ 1867 වසරේ ලුල් කඳුර කියන වතුයායේ. ඒ  බව ‍පොතපතින් දැන ගත්තත් අප බොහෝ දෙනෙක් ඒ ගැන ඊටත් වඩා යමක් දන්නේ නැහැ. අද අපගේ මේ වෑයම ඔබව ඒ සුවිශේෂ බිම්කඩ වෙත  රැගෙන යාමටයි. මහනුවර නගරයේ සිට  පේරාදෙණිය සරසවි බිම හරහා වැටී ගත් ගලහපාරෙ  ඔස්සේ දෙල්තොට හේවාහැට  මාර්ගයට පිවිසෙන ඔබට  කුණ්ඩසාල කඳුයාය සොයා ගැනීමට අපහසුවක් නැහැ. 

ජේමිස් ටේලර් අප රටේ මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ එම වතුයාය අද වනවිට ජනවසමට හෙවත් ජනතා වතු සංවර්ධනයට අයිතිව තිබෙනවා. ජේමිස් ටේලර් මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ එම කොටසෙහි ක්‍ෂේත්‍ර අංක 0907 (FeiYed 07) ලෙස නම්කොට තිබෙනවා.
1835 වසරේ මාර්තු 02 දා ස්කොට්ලන්තයේ උපන් ජේමිස් ටේලර් අප රටට එන්නේ මෙරට කෝපි වගාවේ ස්වර්ණමය යුගයේදී වීම විශේෂත්වයක්. නමුත් ඒ වනවිට රටපුරා පැතිරගිය කෝපි කොළ රෝගය හේතුවෙන් කෝපි වගාවට නකර දසාවක්  එළැඹෙනවා. ඒ සඳහා නව විකල්පයක් හඳුන්වා දිය යුතු යැයි අදහස් කළ ජේමිස් ටේලර් ඉන්දියාවේ  අසෑම් ප්‍රාන්තයෙන් ගෙන් වූ තේ ඇට යොදා එහි අක්කර දහනවයක භූමි ප්‍රදේශයක අපේ රටේ මුල්ම තේ වගාව අරඹනවා. 
ඒ 1867 වසරේ එදා එලෙසින් ඔහු ඇරඹූ තේ වගාව ශ්‍රී ලාංකීය සුවිසල් සමාජ ආර්ථික  විප්ලවයකට  මුල්වන  බව ඔහුවත් නොසිතන්නට ඇති. ඒ කෙසේ හෝ එදා ඒ සුවිශේෂ  මිනිසා දිවි ගෙවූ බංගලාවේ සහ  නාන තටාකයේ නටබුන් අදත් දැක ගත හැකිය. මෙය තේ පානය ක රන සෑම අයකුගේම මනසට සංවේදී සිතුවිලි ජනිත කරවන්නක්. 
 
පිදුරුතලාගල රක්ෂිතයේ එක් සීමාවක් සනිටුහන් කරන මෙම කඳුකර බිම් ප්‍රදේශයේ සිට  විශාල වට පිටාවක්  එක්වර නැරඹීමට හැකිවීමත් විශේෂත්වයක්. දහවල සමශීතෝප්තන දේශගුණයක් සහිත මෙය උදය සහ සන්ධ්‍යා කාලය තද ශීතලයකින් යුතුයි. බය සැක නොමැතිව නිදහසේ හුස්මක් ගැනීමට තරම් අවට වාතය පිරිසිදුයි.
මෙම අපූරු සදාහරිත පරිසරය මුහුදු මට්ටමින් අඩි හාරදහසක පමණ උසින් යුතු වෙනවා. මහනුවර සිට පැමිණෙන ඔබට ඉතා පහසුවෙන් එක් දින සංචාරයක් ලෙස නිම කළ හැකි මෙම ගමන දෙදින සංචාරයක් ලෙස යොදා ගන්නට වුවත් පුළුවන්. ඒ මෙම ප්‍රදේශය  අවට මූලික  පහසුකම් සහිත නවාතැන්පළවල් කිහිපයක්ම ඇති නිසයි. කෙසේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම තේ වගාව ඇරඹූ සහ ශ්‍රී ලාංකික තේ වගාවේ නිර්මාතෘ පිළිබඳ ජීවමාන සැමරුම් රැසක් අදටත් ශේෂව පවතින මේ කුණ්ඩගල චාරිකාව  ඔබගේ ඒකාකාරී දිවි පවෛතට විවිධත්වයක් උදා කරනවාට කිසිම සැකයක් නැහැ.




සටහන සහ ඡායාරූප වෛද්‍ය සුගත් විජේවර්ධන

රාවණා රථය තැන්පත් කොට ඇති බොල්තුඹේ සමන් දෙවොලට යමු

රාවණා රජතුමා ගැන සුවිසල් උනන්දුවක් දක්වන බොහෝ දෙනෙක් අද සමාජයේ හිඳිනවා. ඒ අනුව රාවණා රජුගේ තොරතුරු සෙවීමටත් ඔවුන් නිරායාසයෙන්ම පෙළඹෙනවාට සැක නැහැ. නමුත් රාවණා රජු සම්බන්ධ තොරතුරු රැසක් සඟවාගත් අපූරු දෙවොලක් පිළිබඳව අදත් ඒ බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානය යොමුව නැහැ.

ඒ තමයි ‍බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය. බලංගොඩ නගරයේ සිට පින්නවල හරහා (අලි පින්නවල නොවේ) බගවන්තලාව දක්වා දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ කිලෝ මීටර් 14 ක් පමණ පසු කළ විට මේ අපූරු පුදබිමට පිවිසෙන්නට පුළුවන්.

අප රටේ ඇති  ප්‍රධාන සමන් දේවාල හතර වන්නේ රත්නපුර මහා සමන් දේවාලය, මහියංගනයේ සමන් දේවාලය, දැරණියගල සමන් දේවාලය සහ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලයයි.

නමුත් මේ දේවාල හතරින් දැරණියගල සහ බොල්තුඹේ සමන් දේවාල සීතාවක රාජසිංහ මහ නිරිඳුන් විසින් කරවන ලද බව සඳහන් වෙනවා. නමුත් මේ භූමියේ ඒ වන විට ඉතා පැරණි රාවණා දෙවොලක් තිබූ බවට මානව විද්‍යාත්මක සාක්ෂි සපයා ගත හැකියි. ප්‍රදේශයේ අදටත් නොනැසී පවතින ජනප්‍රවාද වලින් පැවසෙන්නේ රාම - රාවණා යුද්ධය මේ බොල්තුඹේ දේවාලයට නොදුරින් ඇති දෙතනගල ප්‍රදේශයේ දී සිදු වූ බවයි. එහි දී රාම කුමරුන් දෙතනගල නමින් හැඳින්වෙන කඳු මුදුන් දෙකට දෙදණ සිරකරගෙන රාවණා රජු නැසීමේ අවසන් හීය හෙවත් 'රාම සරය' විද්ද බව ජන ප්‍රවාදයේ සඳහන්. එම හී පහර වැදුණු රාවණා රජුගේ හිස බොල්තුඹේ දේවාල භූමියේත් හිස නැති කඳ ඕලු ගංතොටත් රැඳුණු බව පැවසෙනවා.

මෙම ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව අදත් හඳුනාගත නොහැකි ඊතල හැඩයේ ලෝහ කැබලි හමුවන බවට විශ්වාසයක් තිබෙනවා.

බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය වඩාත් වැදගත් වන්නේ එහි රාවණා රථය සහ රාවණා ධජය තැන්පත් කොට ඇති බවට පැතිර ඇති ජන විශ්වාසය නිසයි.

ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේ මෙම රථය සහ ධජය පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණි සුදු ජාතික ආදායම් පාලකවරයෙකු එය බළහත්කාරයෙන් පිටතට ගැනීමට දැරූ උත්සාහයත් සමඟ හෙන හතක් පුපුරා දින හතක් එක දිගටම වැසි ඇද හැලුණු බවත් අවසානයේ ඔහුට එතැනින් පිටවීමට ඇතෙකු ගෙන ඒමට සිදුවූ බවත් ජන ප්‍රවාද වල සඳහන් වෙනවා. ඒ වර්ෂාව කොතරම් ප්‍රබලද කිවහොත් ඒ ඇතාගේ කරවටක් ජලය තිබූ බවට ජන විශ්වාස තිබෙනවා.

හාත්පස සදාහරිත බවකින් යුතු රමණීය නිසල බිම් කඩක පිහිටි මේ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය වෙත පිට ප්‍රදේශවලින් ජනතාව පැමිණෙන්නේ ඉතා අඩුවෙන්. එය විස්මයට කරුණක්.

රාවණා රජු සම්බන්ධ පුරාවෘත්ත රැසක් සමඟම සමන් සුරිඳුන්ගේ භාණ්ඩාගාරය ලෙස සැලකෙන මේ බොල්තුඹේ සමන් දේවාලය දේශීය ජන විඥාණය පිළිබඳ ඔබේ දැනුම් පරාසය තවත් පුළුල් කරවන තෝතැන්නක් බවට සැකයක් නැහැ.



සහන් සංකල්ප සිල්වා{jcomments on}

IMAGE

රැඳවියකු බැලීමට ආ රූමතියට නියාමකගෙන් 'යෝජනාවක්'

IMAGE 2018 Jan 18 10:53
අනුරාධපුර බන්ධනාගාරයේ රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කර සිටින සිය ඥාතියකු බැලීමට සහෝදරියක සමග ගිය...
Views - 2769

අයිවෝ ඩෙනිස් රෝහ‍ලේ

IMAGE 2018 Jan 17 10:59
මෙරට බිහි වූ විශිෂ්ටතම සංගීතඥයකු වූ සුනිල් ශාන්තයන්ගේ ගීත උරුමය ඉදිරි පරපුර වෙත රැගෙන ආ...
Views - 2550

ඡන්දය වෙනුවෙන් 'වඩියකට' ඉඩ දෙන්නැයි අපේක්ෂකයෝ ඉල්ලති

IMAGE 2018 Jan 16 10:42
තමන් කිසිදා  කසිප්පු පෙරීම නොකළ නමුත් මැතිවරණය අවසන් වන තුරු පමණක්  කාර්යාලය පිටුපස දින...
Views - 4046

අහඹු ගැබ් ගැනීම් වලකන පෙති ඇසුරුම් 20 අනුරපුර පාසලක

IMAGE 2018 Jan 16 09:59
පාසල ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමේ ශ්‍රමදානයකට සහභාගී වූ මවකට අනුරාධපුර නගරයේ පාසලක තිබී අහඹු ලෙස...
Views - 4591

අන්තර්ජාල ඡායාරූපයේ සත්‍ය කතාව උදාරි හෙළි කරයි

IMAGE 2018 Jan 15 12:15
ප්‍රවේගය සිනමා පටයෙන් බොහෝ දෙනාගේ ආදරය දිනාගත් උදාරි පෙරේරාගේ තට්ට හිස සහිත ඡායාරූප පෙළක්...
Views - 5401

හොලිවුඩ් නිළියන්ටත් ලිංගික හිංසන

IMAGE 2018 Jan 15 11:49
වසර හැත්තෑ පහක කාලය තුළ අමුතුම ආකාරයේ ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙලක් පළමු වරට පසුගිය ඉරිදා...
Views - 3229

Please publish modules in offcanvas position.

X

Right Click

No right click